|
ÖZET: İdare tarafından sunulan su hizmetlerinin fiyatlandırmasında, belediye personeline yönelik indirim uygulandığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesi, belediyelerin hizmet tarifelerini belirleme yetkisini tanırken, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 97’nci maddesi, bu tarifelerin harç veya katılma payı kapsamına girmeyen hizmetler için geçerli olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 4736 sayılı Kanun, kamu kurumlarının sunduğu hizmetlerde indirim yapma yetkisini sınırlamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 1995 tarihli meclis kararları ile bazı belediye personeline su hizmetlerinde indirim uygulanmasına dair kararlar alınmıştır. Ancak, 4736 sayılı Kanun’un hükümleri gereği, bu tür indirimlerin yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. İdare, bu indirimlerin 03.03.2025 tarihi itibarıyla iptal edildiğini belirtmiş, ancak bu iptali destekleyen herhangi bir belge sunmamıştır. Sonuç olarak, idare gelirlerinin korunması amacıyla, mevzuatta belirtilen indirim ve muafiyetler dışında, sunulan hizmetlerde herhangi bir indirim uygulanmaması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: İdarece Sunulan Hizmetlerin Ücretlendirilmesinde Ticari Nitelikte Olmayan İndirim Uygulanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarece sunulan su hizmetlerinfiyatlandırılmasında belediye personeli için indirim uygulamasına gidildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (f) bendinde aynen; “Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.” denilmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’nci maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediyeye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir” hükmüne yer verilmiştir.
19/01/2002 tarih ve 24645 sayılı 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Genel bütçeye dâhil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz” hükümleri ile kamu hizmetlerinin ücretlerinde indirim yapma yetkisi sınırlandırılmıştır. Aynı maddede “Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir” denilmek suretiyle mezkûr hizmetler ile ilgili muafiyetlerin Cumhurbaşkanı tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, muaflıklar ve ticari amaçla yapılacak indirimler dışında herhangi bir indirim yapılmaması esastır.
Yapılan incelemede, 16.06.1995 tarih ve 10 sayılı Meclis kararı ile daimî işçilere, 16.06.1995 tarih ve 6 sayılı Meclis kararı ile meclis üyeleri ve memurlara, 01.03.2025 tarih ve 6 sayılı Meclis Kararı ile Belediye Başkanlarına yüzde 50 indirimli sudan yararlanılacağına dair karar alındığı tespit edilmiştir.
19/01/2002 tarih ve 24645 sayılı 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hükümlere göre herhangi bir indirim yapılmaması esas olup 19/01/2002 tarihinden önce ve sonra verilen söz konusu hakların uygulamasından vazgeçilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye personeli için uygulanan indirimli su tarifesi uygulamasının 03.03.2025 tarihi itibari ile iptal edildiği ifade edilmiştir. Ancak bu indirimlerin iptaline ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, İdare gelirlerinde azalmaya yol açmamak adına mevzuatta belirtilen zorunlu ya da ihtiyari indirim ve muafiyetler haricinde, İdarece sunulan ücrete tabi hizmetlerde herhangi bir kişi veya kuruluşa indirim ya da muafiyet sağlanmaması gerekmektedir.