|
ÖZET: Batman Belediyesi, doğrudan hizmet alımı yoluyla çalıştırdığı işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarını ayırmamıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112. maddesi gereğince, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının kamu kurumları tarafından ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, belediye bu yükümlülüğü yerine getirmemiştir. İlgili yönetmelik, kıdem tazminatının hesaplanması ve muhasebe kayıtlarının düzenlenmesi konusunda net hükümler içermektedir.
Belediye, %100 sermaye payı kendisine ait olan Batman Belediyesi Personel AŞ aracılığıyla 2.175 işçiyi çalıştırmakta, fakat bu işçiler için toplam 43.939.948,21 TL tutarında kıdem tazminatı karşılığı ayırması gerekirken, bu tutar hesaplarda yer almamaktadır. Kamu İdaresi, gerekli düzeltmelerin 2025 yılına ait mali tablolar için yapılacağını belirtmiş olsa da, bu durum 2024 yılı mali bilançosunu etkilememektedir. Sonuç olarak, belediyenin mali tablolarında 472 no.lu hesabın 43.939.948,21 TL eksik gösterilmesine yol açılmıştır. |
BULGU: İdarede Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarede personel çalıştırılmasına ilişkin olarak, Belediye Şirketi Batman Belediyesi Personel AŞ’den doğrudan hizmet alımı ile temin edilen işçiler için Belediye tarafından kıdem tazminatı karşılığı ayrılmamıştır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca yapılan alımlar kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmesi hükme bağlanmış; bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen madde çerçevesinde hazırlanan “Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik”te yapılan düzenlemelere göre; idarelerin bünyesinde 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (e) bendine göre çalışan personelin sayısının, çalıştıkları sürelerin, aldıkları ücretlerin, kıdem tazminatına dâhil olan ve olmayan unsurlar da dikkate alınması suretiyle hesaplanması, muhasebe uygulama tebliği hükümleri kapsamında uzun vadeli bir pasif hesap olan 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kıdem tazminatı karşılığı olarak gösterilmesi ve bu karşılıklardan faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen tutarların uzun vadeli bu hesaptan çıkartılarak aynı hesabın kısa vadeli olanı 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.
20.11.2017 tarihli ve 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 126’ncı maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek madde 20’nin ilk fıkrasında, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme doğrultusunda %100 sermaye payı Belediyeye ait olan Batman Belediyesi Personel AŞ kurulmuş olup, belediye hizmetlerinde 2.175 işçi bu kapsamda çalıştırılmaktadır. Belediye personeli sürekli işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasına rağmen, söz konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçiler için toplam 43.939.948,21 TL karşılık ayırması gerekirken herhangi bir kıdem tazminatı karşılığı hesaplanmamaktadır. Bu işçiler için ayrılacak kıdem tazminatı karşılıklarının kayıtlı olduğu 372.03 ve 472.03 no.lu hesaplarda herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi cevabında gerekli düzeltme kayıtlarını 2025 yılında yapıldığını belirtmişse de söz konusu düzeltme işlemlerinin 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla Belediyenin 2024 yılı mali bilançosunda 472 no.lu hesabının 43.939.948,21 TL kadar eksik gösterilmesine neden olunmuştur.