|
ÖZET: İdareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan bazı iş yerleri için çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, mimarlık, mühendislik ve mali müşavirlik büroları gibi ruhsat gerektirmeyen iş yerlerinden çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı gözlemlenmiştir. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesi, belirli iş yerlerinin ruhsatlandırılmayacağını belirtse de, bu durum iş yerlerinin tanımını değiştirmemektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 156’ncı maddesinde iş yeri tanımı geniş bir çerçevede ele alınmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Mükerrer 44’üncü maddesi ise, belediye sınırları içinde bulunan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğunu ve bu vergilerin tahakkukunun her yıl Ocak ayında yapılacağını ifade etmektedir. Ancak, ruhsat zorunluluğu olmayan iş yerlerinden çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, ruhsat gerektirmeyen iş yerlerinin tespit edilerek, mevzuata uygun bir şekilde gelirlerin tahakkuk ve tahsilatının yapılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, 3572 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi incelenerek, ruhsat almayan iş yerleri belirlenmeli ve bu yerler için ilgili mevzuat çerçevesinde belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatı sağlanmalıdır. |
BULGU: İdareden Ruhsat Alma Zorunluluğu Bulunmayan Bazı İş Yerlerine Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyetinin Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye sınırlarında yer alan İdareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan mimarlık/mühendislik ve mali müşavir büroları gibi yerlerden, işyerlerinden alınan çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2’nci maddesinde bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı işyerleri sayılmıştır. Anılan işyerlerine bu madde uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının belediye tarafından verilmeyecek olması, buraların işyeri olma vasfını değiştirmemektedir. Çünkü 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “İş yeri” başlıklı 156’ncı maddesinde iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir şeklinde tanımlanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “4. Çevre temizlik vergisi” başlıklı Mükerrer 44’üncü maddesinde özetle; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, verginin mükellefinin, binaları kullananlar olduğu, mükellefiyetin binanın kullanımı ile başlayacağı, İş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisinin, belediyelerce binaların tarifedeki derecelere intibak ettirilmesi üzerine her yılın Ocak ayında yıllık tutarı itibarıyla tahakkuk etmiş sayılacağı, iş yeri ve diğer şekilde kullanılan binalarla ilgili olarak tahakkuk eden bu verginin, her yıl, emlak vergisinin taksit sürelerinde ödeneceği belirtilmiştir.
Belediye sınırlarında İdareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan mali müşavirlik, mimarlık/mühendislik bürolarının işyeri olarak faaliyette bulunduğu Belediyeden alınan verilerden anlaşılmıştır. Ancak yapılan incelemede işyeri mahiyetindeki yukarıda sayılan yerlerden çevre temizlik vergisi tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Belediye sınırında İdareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmayan iş yerlerinin tespit edileceği, mevzuata uygun olarak gelirlerin tahakkuk ve tahsilatının yapılacağı ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak, 3572 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi incelenerek Belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almayacak olan işyerleri tespit edilerek, bu yerlere yönelik mevzuatın belirttiği şekliyle belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılması gerekmektedir.