|
ÖZET: İdarenin aleyhine sonuçlanan davalarda, sorumlu kişilere rücu işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversitelerin hukuka aykırı idari işlemleri nedeniyle menfaati ihlal edilen bireyler tarafından açılan davalarda, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretleri bütçeden ödenmesine rağmen, bu ödemelerin sorumlu memurlara rücu edilmediği anlaşılmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu görevlilerinin hatalı eylemleri sonucu oluşan zararların, öncelikle ilgili kurum tarafından karşılanması gerektiğini ve bu ödemelerin ardından sorumlu personelden tahsil edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi, kamu zararını tanımlamakta ve bu zararın tespit edilmesi durumunda ilgili mevzuat çerçevesinde faiziyle birlikte tahsil edileceğini vurgulamaktadır. Denetimlerde, idarenin, kamu görevlilerinin hatalı işlemleri sonucunda kesinleşen mahkeme kararları için bütçeden yapılan ödemelere ilişkin rücu işlemlerini gerçekleştirmediği görülmüştür. Sonuç olarak, idare aleyhine sonuçlanan davalarda yapılan harcamalar için inceleme yapılması ve kusurlu kişilerin belirlenmesi gerekmektedir. İdare, dönem içinde rücu edilecek herhangi bir ödeme gerçekleştirmediğini bildirmiştir; ancak yapılan denetimlerde, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretleri ödemeleri yapılmış, rücu işlemlerine ilişkin herhangi bir adım atılmamıştır. |
BULGU: İdarenin Aleyhine Sonuçlanan Davalarda Sorumlulara Rücu İşleminin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin hukuka aykırı idari işlemleri nedeniyle menfaati ihlal edilenler tarafından açılan davalar sonucunda hükmedilen ve bütçeden ödenen yargılama giderleri ve vekâlet ücretleri için sorumlu kişilere rücu edilmediği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde; devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesinin esas olduğu ve zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümlerin uygulanacağı, “Kişilerin uğradıkları zararlar” başlıklı 13’üncü maddesinde ise; kişilerin kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açacakları ve kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkının saklı olduğu ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde; kamu zararı, Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği belirtilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulunca hazırlanıp 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen zararın değerlendirilmesi” başlıklı 7’nci maddesinde ; kontrol, denetim veya inceleme sonucu tespit edilen kamu zararına ilişkin yazı, tutanak, rapor, ilâm ve benzeri belgelerin ilgili kamu idaresine gönderileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu görevlilerinin hatalı eylem ve işlemlerinden doğan tazminat ve benzeri yükümlülüklerinin öncelikle ilgili kamu kurumu tarafından ödenmesi, ödenen tazminat ve benzeri zararların kamu üzerinde bırakılmaması, zarara neden olan kişilere kusurları oranında rücu edilmesi gerekmektedir.
Denetimlerde, İdare tarafından kamu görevlilerinin hatalı eylem ve işlemleri sonucunda kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden bütçeden ödenen yargılama giderleri ve vekâlet ücretleri için sorumlu kişilere rücu işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; İdare aleyhine sonuçlanan davalar sonucunda yapılan ödemeler için inceleme yapılması ve varsa kusurlu olan sorumluların tespit edilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite ilişkin, dönem içerisinde kasıt ve kusur nedeniyle rücu edilecek bir ödeme yapılmadığı ayrıca konuyla ilgili bir eylem planı hazırlanacağı ve 2024 yılı içerisinde üst yönetimin takdirine sunulacağı bildirilmişse de yapılan denetimlerde İdare aleyhine sonuçlanan davalara ilişkin dönem içerisinde mahkeme harcı ve vekalet ücreti ödemeleri yapıldığı ve herhangi bir rücu işleminde de bulunulmadığı görülmüştür.