|
ÖZET: İdarenin asfalt üretim tesisinde kullanılmak üzere satın alınan agrega ve bitüm malzemelerinin yıl sonunda sayım ve döküm işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu malzemelerin tesise girişinde ve kullanıma verilmesi sırasında varlık işlem fişinin düzenlenmemesi, dönem sonu miktar tespitinin yapılmaması gibi eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin gerekliliklerine aykırıdır. Yönetmelik, tüketim malzemeleri için varlık işlem fişi düzenlenmesini ve taşınır kayıtlarının tutulmasını zorunlu kılmaktadır.
Yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durumlarda taşınırların sayımının yapılması gerektiği, ilgili mevzuatla belirlenmiştir. Sayım sonuçlarının kayıtlara uygunluğunun sağlanması amacıyla, taşınırların fiili miktarları ile kayıtlı miktarları arasındaki farkların tespit edilmesi önem arz etmektedir. Bu süreçte, sayım kurulu tarafından düzenlenecek cetvel ve belgeler, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesaplarının oluşturulmasında kritik bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, idarenin agrega ve bitüm malzemelerinin taşınır kayıtlarının yapılmaması, taşınır mal yönetiminde zafiyet yaratmakta ve dönem sonu mali tablolarında yer alan bilgilerin güvenilirliğini tehlikeye atmaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda taşınır kayıtlarının düzenlenmesi ve dönem sonlarında miktar tespit çalışmalarının yapılması gerekmektedir. |
BULGU: İdarenin Asfalt Tesisinde Kullanılmak Üzere Satın Alınan Agrega ve Bitüm Malzemelerinin Yıl Sonunda Sayım ve Döküm İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin asfalt üretim tesisinde kullanılmak üzere temin edilip stoklara alınan agrega (kum, çakıl) ve bitümün tesise girişinde ve kullanıma verilmesi sırasında varlık işlem fişi düzenlenmediği ve bu malzemelere ilişkin dönem sonu miktar tespiti yapılmadığı görülmüştür.
10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve Cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne istinaden ihtiyaç duyulduğunda kullanılmak üzere satın alınarak depolanan tüketim malzemeleri için varlık işlem fişi düzenlenip taşınır kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu genel hükmün istisnası yine aynı maddede yalnızca satın alındığı andan itibaren herhangi bir stok yapılmaksızın kullanıma verilen tüketim malzemeleri için tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ambarın tanımı; “Kamu idarelerine ait taşınırların kullanıma verilinceye kadar veya kullanımdan iade edildiğinde muhafaza edildiği yer” şeklinde yapılmıştır. Dolayısıyla Belediyeye ait asfalt üretim tesisinde ve diğer ambarlarda stoklanan bulgu konusu tüketim malzemelerinin ilgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınması ve tüketime verilmek suretiyle çıkışları sırasında düzenlenecek varlık işlem fişleri ile kayıtlara alınması gerekirken adı geçen ilk madde ve malzemelere ilişkin taşınır kayıtlarının tutulmadığı tespit edilmiştir.
Yine Yönetmeliğin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde;
“(1) Kamu idarelerine ait taşınırların, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır…
(7) Sayım kurulunca, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik oluğunun tespit edilmesi hâlinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Varlık İşlem Fişi; fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde ise Varlık İşlem Fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlanır…
(9) Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur.”
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Her faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder” denilmektedir.
Buna göre; yıl içerisinde harcama yetkilisinin gerek duyması halinde taşınırların sayımı / ölçümü yapılabilmekte ve her halükârda dönem sonlarında ambarda ve ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırların ölçümünün/sayımının yapılması gerekmektedir. Yıl sonu sayım çalışmaları kapsamında fiilen ambarda ve ortak kullanım alanlarında olan taşınırların sayımı ve dökümü yapılarak taşınırların fiili miktarı tespit edilmelidir.
Sonuç itibarıyla, İdarenin, stoklanarak kullanılan agrega (kum, çakıl) ve bitümün temininde ve kullanıma verilmesinde taşınır kayıtlarının yapılmamasının taşınır mal yönetiminde zafiyet oluşturduğu, özellikle dönem sonu sayımlarının yapılmamasından dolayı İdarenin dönem sonu temel mali tablolarında yer alan 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında kayıtlı tutarların güvenilir bilgi taşımadıkları değerlendirilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmü ve yapılan açıklamalar gereği adı geçen ilk madde ve malzemelerin taşınır kayıtlarının yapılması ve dönem sonlarında miktar tespit çalışmalarının yapılarak fiili durum ile muhasebe kayıtlarının uygunluğunun sağlanması gerekmektedir.