BULGU: İdarenin Elektrik Satışından Elde Ettiği Gelirin Mali Tablolarda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdarenin elektrik satışından elde ettiği gelirin brüt tutar üzerinden gelir kaydedilmesi gerekirken elektrik tüketim bedelinden düşüldüğü, elektrik giderlerinin de elektrik satış gelirinden düşülerek izlendiği görülmüştür.
YİKOB Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Bütçe ilkeleri başlıklı 7’nci maddesinde tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçelerde gösterileceği,
“Muhasebe ve raporlama işlemleri” başlıklı 15’inci maddesinde YİKOB’ların muhasebe ve raporlama işlemlerinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılacağı ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde yer alan hesap planı ve bu hesap planına göre oluşturulan detaylı hesap planını kullanacakları,
belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 37’nci maddesinde gelir ve giderlerin herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet sonuçları tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle varlıklar ile yükümlülüklerin ve gelirler ile giderlerin ayrı ayrı raporlanması gerekmektedir. Netleştirme yapılması malî tablo kullanıcılarının hem gerçekleşmiş işlem, diğer olay ve koşulları anlamalarını hem de idarenin gelecekteki nakit akışlarını değerlendirmelerini zorlaştırmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, tahakkuk eden elektrik satış gelirinin brüt tutarının gelirler hesabında, elektrik giderinin de brüt tutar üzerinden giderler hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin elektrik tüketim giderinden, 2024 yılı içinde uygulamaya geçen güneş enerjisi yatırımı kapsamında elde ettiği elektrik satış gelirinin düşülmek suretiyle netleştirme yapıldığı ve bu nedenle elektrik satış gelirinin görülmediği, elektrik tüketim giderinin ise elektrik satış geliri kadar eksik gösterildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, elektrik satışlarından elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarına alındığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerebilmesini teminen elektrik üretimi ve elektrik tüketiminin yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarınca brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.