|
ÖZET: İdarenin emlak bilgi sisteminde yer alan ancak ilgili kişilere ihbarname gönderilmediği için muhasebe kayıtlarına alınmamış ecrimisil tahakkukları tespit edilmiştir. Belediyenin taşınmazları üzerinde işgalci durumunda bulunan gerçek veya tüzel kişiler için her ay tahakkuk oluşturulmakta, bu tahakkuklar tahsilat yapan bankalara ve muhasebe birimine iletilmektedir. Ancak, muhasebe birimi bu alacakları kaydetmemektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, tahakkuk eden alacakların muhasebe kayıtlarına alınabilmesi için ilgili kişilere ihbarnamelerin tebliğ edilmesi gerekmektedir.
İdare, işgalci kişilere ecrimisil ihbarnamesi göndermekte, ancak bu ihbarnamelerin tebliğ edilmemesi nedeniyle tahakkuklar muhasebe hesaplarına yansıtılmamaktadır. Emlak bilgi sistemi üzerinden yapılan tahakkuklar, ihbarnamesi tebliğ edilmediği için sadece veri niteliği taşımakta ve bu durum 804.247.925,47 TL tutarında bir alacak kaydının muhasebe sistemine işlenmemesine yol açmaktadır. Ecrimisil işlemlerinin hukuki geçerliliği için ihbarnamelerin ilgililere ulaştırılması zorunludur. Sonuç olarak, idarenin emlak bilgi sisteminde kayıtlı olan ecrimisil tahakkuklarının, gerekli süreçler tamamlanarak muhasebe kayıtlarına alınması sağlanmalıdır. Bu durum, kamu idaresinin taşınmazlarının işgali ile ilgili yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdarenin Emlak Bilgi Sisteminde Bulunan Ancak İlgilisine İhbarname Gönderilmediği İçin Muhasebe Kayıtlarına Alınmamış Ecrimisil Tahakkuklarının Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare taşınmazları üzerinde işgalci durumda bulunan gerçek veya tüzel kişiler adına işgalde bulundukları her ay için Belediyenin emlak bilgi sistemi üzerinden tahakkuk oluşturulduğu, oluşturulan tahakkukların tahsilat yapan bankalara ve muhasebeye bildirildiği, ancak muhasebe birimi tarafından söz konusu ecrimisil alacaklarının muhasebe hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin düzenlemeler Yönetmelik’in 86, 87 ve 88’inci maddelerinde yer almıştır. Buna göre; 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı, tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacak, ilgili servislerce tahakkuk bordroları ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılacaktır.
İdare tarafından yapılan uygulamada; Belediye taşınmazı üzerinde işgalci durumda olan gerçek veya tüzel kişinin bulunması halinde bu kişi hakkında ecrimisil dosyası açılmakta ve İdare personelince yapılan tespitlere istinaden işgalci durumda bulunan kişiye ecrimisil ihbarnamesi gönderilmektedir.
Ecrisimil ihbarnamesinin gönderilmesinden sonra Belediye taşınmazı üzerindeki işgalcinin tahliyesine ilişkin herhangi bir işlem yapılmamakta, aksine gönderilen ihbarnameden sonra emlak bilgi sistemi üzerinden işgalci adına aylık olarak ecrimisil tahakkuku gerçekleştirilmektedir. Yeni bir ecrimisil ihbarnamesi düzenlenip ilgilisine tebliğ edilinceye kadar tahakkuk yapılmaya devam edilmekte, işgalcinin rızaen erken ödeme yapması ihtimaline karşı da yapılan tahakkuklar tahsilata aracılık eden bankalara bildirilmektedir.
Ancak, bir önceki ihbarnameden sonra İdarenin emlak bilgi sistemi üzerinden yaptığı ve bankalara bildirdiği tahakkuk ettirilen tutarlar başka bir ihbarnameye bağlanıp ilgisine tebliğ edilmediğinden muhasebe kayıtlarına alınmamaktadır.
Yapılan incelemede, kendisine daha önce ecrimisil ihbarnamesi gönderildikten sonra adına ecrimisil tahakkuk ettirilmeye devam edilen fuzuli şagillere söz konusu tahakkuk tutarları bir ihbarnameye bağlanarak tebliğ edilmediğinden herhangi bir muhasebe kaydının yapılmadığı ve muhasebede kayıtlı olmayan ecrimisil tutarının 804.247.925,47 TL olduğu; söz konusu tutarın tahakkuk etmiş ecrimisil alacağının; sistemde tahakkuku işlenmiş ancak bu işlenen tahakkuklar için henüz ihbarname hazırlanmamış işgalciler ile işlenen tahakkuklar için ihbarname hazırlanmış ancak imza sürecinde ve posta sürecinde olduğu için işgalcilere henüz tebliğ edilmemiş tahakkuklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespitleri üzerine, İdare tarafından özetle; ecrimisil işlemlerinde fuzuli şagilin İdareye karşı olan borç yükümlülüğünün, borcun fuzuli şagile tebliğ edilmesi ile başladığı Emlak Bilgi Sisteminde (EBİS) oluşturulan ancak henüz ihbarnameye konu edilmeyen veya ihbarnameye konu edilen fakat ilgilisine tebliğ edilmeyen her kaydın sadece veri niteliğinde olduğu ve muhasebesel anlamda tahakkuk niteliği taşımadığı, bulguda da belirtildiği üzere EBİS’te mevcut bulunan borç verisinin muhasebe kayıtlarına tahakkuk olarak yansıtılabilmesi için ilgilisine tebliğ edilme zorunluluğu bulunduğu, bu kapsamda; ecrimisil ihbarnamelerinin ilgililerine tebliğine yönelik işlemlerin yürütüldüğü ve ilgilisine tebliğ edilebilen tahakkukların da muhasebe kayıtlarına alınmakta olduğu ifade edilmiştir.
Halbuki; kamu idaresine ait bir taşınmazın fuzuli şagillerce işgalinin tespiti halinde, fuzuli şagile bir ecrimisil ihbarnamesi gönderilmesi, sonrasında ise taşınmazın tahliyesine ilişkin işlemlerin yapılması gerekmektedir. Ancak İdare tarafından işgallerin tespiti yapıldıktan sonra EBİS üzerinden işgalci adına aylık olarak ecrimisil tahakkuku düzenlenmesi ve bunların ilgilisine tebliğ edilmemesinden kaynaklı olarak EBİS’te bulunan tutarın muhasebe kaydının yapılmaması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin emlak bilgi sisteminde kayıtlı tahakkukların ecrimisile ilişkin gerekli süreçler işletilerek muhasebe kayıtlarına alınması sağlanmalıdır.