|
ÖZET: İdarenin imar görev ve yetki alanı içerisinde, bina yüksekliklerinin belirlenmediği tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, imar planlarında “Yençok” serbest olarak tanımlanan alanlar için belediye meclisi tarafından herhangi bir yükseklik kararı alınmamıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddesi, sanayi alanları, ibadethane ve tarımsal silo yapıları dışında, bina yüksekliklerinin serbestçe belirlenemeyeceğini vurgulamaktadır. Bu tür yükseklikler, çevredeki mevcut yapıların dikkate alınarak, ilgili idare meclisinin kararıyla belirlenmelidir.
Mevzuat gereği, yüksekliklerin belirlenmemesi durumunda, bu yükseklikler Bakanlık tarafından tespit edilecektir. Ancak, bu süreçte oluşacak maliyetlerin %100 fazlası ilgili idareden tahsil edilecektir. Eğer tahsilat gerçekleştirilemezse, bu tutarlar, ilgili idarenin genel bütçe vergi gelirlerinden kesilecektir. Yapılan incelemelerde, belediye meclisinin yüksekliklerle ilgili bir karar almadığı görülmüştür. Bu durum, imar planlarının gerekliliklerinin yerine getirilmediğini göstermektedir. İdarenin, mevzuatta belirtilen yükseklik belirleme süreçlerini tamamlaması önem arz etmektedir. |
BULGU: İdarenin Görev ve Yetki Alanı İçinde Yençok Serbest Olan Yerlerin Yükseklik Sınırının Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapılan incelemelerde İdarenin imar görev ve yetki alanı içinde imar planlarında bina yükseklikleri Yençok: serbest olarak belirlenmiş yerlere ilişkin meclis kararıyla bina yüksekliklerinin belirlenmediği tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8′ inci maddesinde:
“… Sanayi alanları, ileri atıksu arıtma tesisleri, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere imar planlarında bina yükseklikleri yençok: serbest olarak belirlenemez.
(6) (Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları hariç olmak üzere mer’i imar planlarında yençok: serbest olarak belirlenmiş yükseklikler; emsal değerde değişiklik yapılmaksızın çevredeki mevcut teşekküller ve siluet dikkate alınarak, imar planı değişiklikleri ve revizyonları yapılmak suretiyle ilgili idare meclis kararı ile belirlenir. Bu şekilde ilgili idare tarafından belirlenmeyen yükseklikler, maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça belirlenir. Oluşacak maliyetlerin %100 fazlası ilgili idaresinden tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde ilgili idarenin 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunur. Tahsil olunan tutarlar, Bakanlığın döner sermaye işletmesi hesabına gelir olarak kaydedilir…” denilmektedir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere istisnaları mevzuatta belirtilen yerler haricinde bina yüksekliklerinin serbest olarak belirlenmeyeceği ve bu sebeple bina yüksekliklerine ilişkin belediye meclisince karar alınması gerektiği ifade edilmiş aksi durumda Bakanlık tarafından bu belirlemelerin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde Belediye Meclisi tarafından böyle bir kararın alınmadığı görülmüştür.
İdarenin imar görev ve yetki alanı içinde imar planlarında bina yüksekliklerine ilişkin meclis kararı alınarak mevzuatta belirtilen hükümler yerine getirilmelidir.