İdarenin Hizmet Alanı Kapsamında Bulunan Bazı Kırsal Yerleşim Yerlerinde Abonelik İşlemlerinin Tamamlanmamış Olması (Sayıştay)

BULGU: İdarenin Hizmet Alanı Kapsamında Bulunan Bazı Kırsal Yerleşim Yerlerinde Abonelik İşlemlerinin Tamamlanmamış Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarenin hizmet alanı kapsamında bulunan bazı kırsal yerleşim yerlerinde su sayacı takma ve abonelik işlemlerinin tamamlanmadığı, bu yüzden kaçak su kullanım riskine sebebiyet verildiği görülmüştür.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Görev ve yetkiler” başlıklı 2’nci maddesinde; su ve kanalizasyon idarelerinin görevleri arasında içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek sayılmaktadır.

İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarını azaltmak üzere alınacak tedbirler” başlıklı 7’nci maddesinde idarelerin içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi ile sistemin izlenmesi ve kontrolü için, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde verilen yöntemleri uygulayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda yayımlanan Tebliğ’in “Abonelik işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde idarelerin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone olmak, sayaç taktırmak ve sayacı işler durumda muhafaza etmekle idareyle birlikte yükümlü olduğu, idarelerin abonesiz ve sayaçsız su kullanımını önlemek maksadıyla gerekli çalışmaları yapacağı, abonelik tesis edilirken suyun kullanım şekline ve kullanıcısına göre abone türlerinin belirlenerek sisteme giriş yapılacağı düzenlemeleri yer almaktadır.

SASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Kaçak su kullanımı” başlıklı 28’inci maddesinde; İdarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından veya su şube yolundan İdareden izin almadan sayaçsız olarak ya da sayacı işletmeyecek her hangi bir şekilde su alma işinin kaçak su kullanımı olduğu, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımlarının tutanakla tespit edilip kullanımının engelleneceği; kaçak su kullanımı müeyyidesi uygulanarak su bedelinin tahakkukunun ve tahsilinin yapılacağı belirtilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; İdarenin hizmet alanı dâhilinde bulunan yerlere ilişkin içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyacının yer altı ve yer üstü suyu kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine ilgili su hizmeti ulaşıncaya kadar gerekli olan işlemlerin İdare tarafından yapılması aynı zamanda İdarenin tasarrufunda olan yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından İdareden izin almadan sayaçsız su kullanımı olması durumunda ise bu durumun kaçak su kullanımı sayılacağı ve engelleneceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; 2024 yılına ilişkin detayı aşağıda yer alan mahallelerde henüz su sayacı takma ve abonelik işleminin tamamlanamadığı tespit edilmiştir.

Tablo 8: Su Sayacı Takılmayan Mahallelerin Listesi

Kamu İdaresi cevabında; İdare tarafından hizmet götürülen kırsal yerleşim yerlerine su sayacı takma ve abonelik işlemlerinin tesis edildiği, herhangi bir hizmet verilmemiş (su hattı, su deposu, kanalizasyon hizmeti, su terfi hizmeti gibi) yerlerden talep olmaması sebebiyle abonelik işlemlerinin tesis edilemediği ifade edilmiş; ancak kırsal yerler veya mahallerden hangilerine hizmet götürülmediği açıklanmamıştır.

Sonuç olarak, su sayacı takma ve abonelik işlemlerinin tamamlanarak kaçak su kullanımı riskinin ortadan kaldırılması ve olası hukuki yaptırımlara mahal verilmemesi gerekmektedir.