ÖZET: **BULGU: İdarenin Kiraya Verilen Taşınmazlarda Denetim Yükümlülüğünü Yerine Getirmemesi**

2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, idarenin kiralamakta olduğu taşınmazlarda mevzuat ve sözleşmelere aykırı uygulamalar sergilediğini ortaya koymuştur. Kiralayanların kullandığı alanların genişletilmesi ve kiralama usullerinin dışındaki gelir getirici faaliyetlerin yürütüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca, üniversitenin kantinlerinde sağlık ve sosyal güvenlik mevzuatına uyum sağlanmadığı belirlenmiştir. Çeşitli kantinlerde yapılan denetimlerde, çalışanların idareye bildirilmediği, hijyen standartlarına uyulmadığı ve gerekli belgelerin eksik olduğu görülmüştür.

Kamu idaresi, denetim komisyonu aracılığıyla yapılan periyodik denetimlerdeki bulguları kabul etmekte ve kiracılara yazılı uyarılar yapıldığını ifade etmektedir. Ancak, fiili denetimlerde cezai işlemlerin uygulanmadığı anlaşılmaktadır. İdare, kiralanan alanlarda sunulan hizmetlerin kalite ve fiyat denetimini sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca, çalışanların belgelerinin titizlikle takip edilmesi ve işletmelerin sözleşme hükümlerine uygunluğunun kontrol edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, idarenin, kiralama sözleşmesi imzalandıktan sonra da denetim ve gözetim yükümlülüklerini sürdürmesi önem arz etmektedir. Gelir getirici faaliyetlerin yürütüldüğü kantin ve kafeteryaların yönetimi, yalnızca sözleşme aşamasıyla sınırlı kalmamalı; idare, bu süreçteki sorumluluklarını yerine getirmelidir.

BULGU: İdarenin Kiraya Verilen Taşınmazlarda Denetim Yükümlülüğünü Yerine Getirmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

İdarenin 2024 yılında sözleşmesi devam etmekte olan taşınmaz kiralamalarında, mevzuat ve sözleşme hükümlerine aykırı uygulamalar görüldüğü ve idarenin bu uygulamalar üzerinde denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği tespit edilmiştir.

Kiralayanlar tarafından kullanılan alanların genişletildiği ve kiralama usullerinin dışında gelir getirici faaliyetlerde bulunulduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kantinlerin denetimlerinde üniversitenin genel sağlık kuralları, sosyal güvenlik mevzuatından doğan yükümlülükleri ve kendi yönerge ve yönetmeliklerinin gereklerini yerine getirmediği de anlaşılmıştır.

Alışveriş Merkezi Kantin, Onkoloji Kantin, Başhekimlik Kantin, Mühendislik Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Meslek Yüksek Okulları Kantin, Diş Hekimliği Fakültesi Kantin, Doğa Kafe ve Kahve Durağı kantin/kafeterya işletmesinde yapılan yerinde denetimlerde kiralama sözleşmelerindeki hükümlerin aksine, çalışanların idareye bildirilmediği, tektip kıyafet giymediği, isim ve fotoğraflarının yakalarında ve işletmenin görünür bir yerinde asılı bulunmadığı, çalışan dosyalarının güncel olarak tutulmadığı, çalışanların hijyen, genel sağlık ve diğer muayenelerinin mevcut olmadığı, bu alanlarda sunulan sıcak – soğuk ürünlerin sağlık, hijyen ve diğer yönlerden idarece fiilen denetlenmediği ya da denetim sonuçlarının takip edilmediği, işletlemelerin ilk yardım ve yangın tertibatlarının yetersiz olduğu ya da mevcut olmadığı, idarece onaylı güncel fiyat listelerinin işletmelerde mevcut olmadığı, sözleşmelerinde yer almadığı halde ücretli oyunlar gibi standların kurulduğu, işletmelerin kullanım alanlarının sözleşmelerine uygun olmadığı; tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, özetle; bulgudaki tespitlere katılmıştır. Denetim Komisyonu aracılığıyla yapılan periyodik denetimlerde tespit edilen eksikliklerle ilgili olarak kiracıların yazıyla uyarıldığını ifade etmiş, kiralanan alanların genişletilmesi, kiralama usullerinin dışındaki faaliyetler ve kantinlerin sağlık standartlarına uyumu konularında da çeşitli sorunlar yaşanıldığını kabul etmiştir.

İdare, her ne kadar denetim komisyonu tarafından yapılan tespitler doğrultusunda işlem yapıldığını ifade etmişse de fiili denetimlerde ve dosyaların incelenmesinde idarenin tutanak ve tespitleri doğrultusunda cezai işlemlerin uygulanmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak İdarenin, kiralanan alanlarda sunulan hizmet ve ürünlerin kalite ve fiyat açısından denetlenmesi; bu işletmelerde çalışanların isim, işe giriş bildirgesi, genel sağlık muayenesi, adli sicil kaydı gibi evrakların yer aldığı dosyalarının titizlikle takibi ve ayrıca bu işletmelerin kullanım alanlarının sözleşme hükümlerini ihlal edip etmediğinin kontrolü ve bu kontroller neticesinde yapılan iş ve işlemlerin takibi açısından sorumluluğu bulunmaktadır.

Gelir getirici faaliyetler için kantin, kafeterya gibi sosyal amaçlı işletme haklarının ihale edilmesinde, idarenin yükümlülüğü sözleşme yapılması ile sona ermemektedir. Sözleşme aşamasından sonra da idarenin genel gözetim ve kontrol yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.