ÖZET: İdarenin kullanımındaki taşınmazların tapu kayıtları ile fiili kullanım şekilleri arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesine atıfta bulunarak, cins tashihlerinin yapılmaması durumunu ele almıştır. Bu yönetmelik, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi halinde, tapu kayıtlarının güncellenmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 10. maddede kamu idarelerinin bu tür düzenlemeleri gerçekleştirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda, bazı taşınmazların tapuda kayıtlı cins bilgilerinin, kullanım şekilleriyle örtüşmediği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul ederek, hataların düzeltilmesi için İl Sağlık Müdürlüklerine talimat vermiştir. Bu bağlamda, Bakanlık tarafından kullanılan taşınmazların mali tablolarında doğru ve gerçeğe uygun verilerin yer alabilmesi için cins tashihlerinin gerçekleştirilmesi ve gerekli düzeltme kayıtlarının yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: İdarenin Kullanımında Bulunan Taşınmazlara İlişkin Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Tapu kaydıyla fiili kullanım şekilleri arasında farklılık bulunan taşınmazlar için yapılması gereken cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde cins tashihinin; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini ifade ettiği belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde ise;
“(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (Ek cümle:RG-16/12/2020-31336-C.K.-3304/4 md.) Ancak kamu idarelerinin savunma, güvenlik ve istihbarat hizmetlerinde kullandığı taşınmazlardan, ilgili idarelerce belirlenenlerin cins tashihleri yapılır.
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Bu düzenleme ile tapu kaydıyla fiili kullanım şekilleri arasında farklılık bulunan taşınmazlar için yapılması gereken cins tashihlerinin taşınmazı kullanan idare tarafından yapılacağı belirtilmiştir.
İdareden alınan taşınmaz formları ve icmal cetvellerinin incelenmesi neticesinde idarenin kullanımında olan bazı taşınmazların kullanım şekli ile tapuda kayıtlı cins bilgilerinin farklı olduğu görülmüştür. Kamu idaresi cevabında da bulgu konusu hususa iştirak edilerek, tespit konusu hatanın giderilmesi doğrultusunda İl Sağlık Müdürlüklerinin talimatlandırıldığı belirtilmiştir.
Bu itibarla; Bakanlık kullanımında bulunan taşınmazların mali tablolarda tam, doğru ve gerçeğe uygun tutarları gösterebilmesi ve raporlanabilmesi için cins tashihleri ve bu doğrultuda ilgili düzeltme kayıtlarının yapılması gerekmektedir.