ÖZET: İdarelerin kullanımındaki taşınmazlara ilişkin cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, tapu kayıtları ile fiili kullanım şekilleri arasında uyumsuzluk bulunan taşınmazlar için gerekli düzeltmelerin gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesi, cins tashihinin mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının farklı olduğu durumlarda tapu kayıtlarının güncellenmesini öngörmektedir. Yönetmelik’in 10. maddesinde ise, kamu idarelerinin taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

İncelenen taşınmaz formları ve icmal cetvelleri, bazı taşınmazların kullanım şekli ile tapudaki cins bilgilerinin tutarsız olduğunu göstermektedir. Kamu idaresinin düzeltme işlemlerine başladığı, ilgili birimlerin bu konuda bilgilendirildiği ancak sürecin henüz tamamlanmadığı belirtilmiştir. Bu durum, taşınmazların mali tablolar üzerinde doğru ve gerçeğe uygun bir şekilde yansıtılması için cins tashihlerinin ve gerekli düzeltme kayıtlarının yapılmasının önemini ortaya koymaktadır.

BULGU: İdarenin Kullanımında Bulunan Taşınmazlara İlişkin Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Tapu kaydıyla fiili kullanım şekilleri arasında farklılık bulunan taşınmazlar için yapılması gereken cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde, cins tashihinin; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini ifade ettiği belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Cins Tashihlerinin Yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde ise;

“(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar. (Ek cümle:RG-16/12/2020-31336-C.K.-3304/4 md.) Ancak kamu idarelerinin savunma, güvenlik ve istihbarat hizmetlerinde kullandığı taşınmazlardan, ilgili idarelerce belirlenenlerin cins tashihleri yapılır.

(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Bu düzenleme ile tapu kaydıyla fiili kullanım şekilleri arasında farklılık bulunan taşınmazlar için yapılması gereken cins tashihlerinin taşınmazı kullanan idare tarafından yapılacağı belirtilmiştir.

İdareden alınan taşınmaz formları ve icmal cetvellerinin incelenmesi neticesinde, İdarenin kullanımında olan bazı taşınmazların kullanım şekli ile tapuda kayıtlı cins bilgilerinin farklı olduğu tespit edilmiştir.

Kamu idaresi tarafından düzeltme çalışmalarına başlanıldığı, ilgili birimlerin yazılı olarak talimatlandırıldığı ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Bakanlık kullanımında bulunan taşınmazların mali tablolarda tam, doğru ve gerçeğe uygun tutarları gösterebilmesi ve raporlanabilmesi için cins tashihlerinin ve bu doğrultuda ilgili düzeltme kayıtlarının yapılması gerekmektedir.