|
ÖZET: Yapılan incelemelerde, belediyenin hizmet araçlarında bazı hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. Özellikle, araçlarda GPS sisteminin bulunmaması ve “Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresinin yer almaması dikkat çekmiştir. Ayrıca, daha önce edinilen yabancı menşeli bir aracın halen kullanılmakta olduğu belirlenmiştir. 237 sayılı Taşıt Kanunu ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, kamu kurumlarının yabancı menşeli taşıtları kullanmasını yasaklamakta ve yerli muhteva oranı yüksek araçların tercih edilmesini öngörmektedir.
Bu bağlamda, belediyenin mevcut durumunu düzeltmek için acil önlemler alması gerekmektedir. Öncelikle, kamu hizmetinde kullanılan araçlarda GPS takip sisteminin zorunlu hale getirilmesi ve “Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresinin eklenmesi sağlanmalıdır. Ayrıca, yabancı menşeli araçların kullanımının sonlandırılması için kesin tedbirler alınması önem arz etmektedir. Belediye, bu konudaki bulgulara ilişkin gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin taşıt yönetimi uygulamalarının mevzuata uygun hale getirilmesi, araç takip sistemlerinin güçlendirilmesi ve resmi hizmet taşıtlarının doğru bir şekilde kullanılması gerekmektedir. |
BULGU: İdarenin Kullanımında olan Araçlarda Hatalı Uygulamaların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapılan incelemede, Belediyenin hizmet araçlarında GPS sistemi bulunmadığı ve “Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresinin yer almadığı ayrıca idarenin daha önce satın aldığı yabancı menşeli bir aracı halen kullanılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Cumhurbaşkanı’nın (eski haliyle Bakanlar Kurulu) yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu hükme istinaden çıkarılan 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinimi başlıklı 2’nci maddesinde, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların menşei ve silindir hacimleri hakkında 1’inci madde hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 30.10.2018 tarih ve 261 karar numaralı Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilen 1’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; 05.01.1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar, Cumhurbaşkanlığına bağlı başkanlıklar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebileceği, bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca birinci fıkra kapsamındaki makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binek veya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacimlerinin 1.600 cc’yi geçemeyeceği, yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtların yabancı menşeli sayılacağı ifade edilmiştir.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kayıt, tescil ve verilecek plâkalar” başlıklı 14’üncü maddesine göre; kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç, bütün taşıtların yan taraflarına “Resmî hizmete mahsustur” ibaresi yazılması zorunludur.
2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, kamu kurumlarının taşıt edinimi ve kullanımına yönelik önemli kısıtlamalar getirmiştir. Genelgeye göre, kamu kurumları yabancı menşeli taşıtları kullanmayacaktır. Ayrıca, kamu kurumlarının yerli muhteva oranı yüksek taşıtları tercih etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Resmî taşıtların yalnızca kamu hizmetlerinde kullanılması gerektiği vurgulanmış, araçların takip ve denetimini artırmak amacıyla gerekli tedbirlerin alınması zorunlu hale getirilmiştir.
Genelgenin devam eden maddelerinde; taşıtların verimli kullanımı ile işletme maliyetlerinin asgari seviyeye indirilmesine yönelik gerekli önlemlerin idarelerce alınacağı, bu kapsamda taşıtların masraflarının gider türleri itibarıyla plaka bazında düzenli olarak kayıt altına alınacağı, harcama yetkililerince taşıtların çalışma süresi, güzergâhı, ortalama yakıt tüketim değeri, bakım maliyetleri ve sürücü performansının düzenli olarak izleneceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde, İdarenin araçlarında GPS sisteminin bulunmadığı ve “Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresinin eklenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Belediyenin daha önce satın aldığı yabancı menşeli aracın halen envanterde tutulduğu ve kullanılmaya devam edildiği belirlenmiştir. 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince, yabancı menşeli taşıtların kamu hizmetlerinde kullanılması yasaklanmış olup İdare tarafından bu konuda herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
Mevzuata uyum sağlanması için Belediyenin bazı önlemleri derhal alması gerekmektedir. Öncelikle, kamu hizmetinde kullanılan araçlarda GPS takip sisteminin zorunlu hale getirilmesi ve araçların denetiminin sağlanması gerekmektedir. Ayrıca, “Resmi Hizmete Mahsustur” ibaresinin bulunması zorunludur ve eksikliği giderilmelidir. Bunun yanı sıra, mevcut yabancı menşeli taşıtların kullanılmamasına yönelik kesin tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gerekli düzeltmelerin tamamlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin taşıt yönetimi uygulamalarının 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tam uyumlu hale getirilmesi, yabancı menşeli aracın kullanılmaması, resmî hizmet taşıtlarının mevzuata uygun şekilde kullanılması ve araç takip sistemleri ile denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekmektedir.