İdarenin Kuruluş Amacı ve Mevzuatında Öngörülen Görevleri Kapsamında Olmayan Hizmet Alım İhaleleri Gerçekleştirmesi (Sayıştay)

BULGU: İdarenin Kuruluş Amacı ve Mevzuatında Öngörülen Görevleri Kapsamında Olmayan Hizmet Alım İhaleleri Gerçekleştirmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

İdarenin görev alanı içerisinde olmayan İçişleri Bakanlığı hizmet alım ihalelerini gerçekleştirdiği görülmüştür.
12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeyle yeni büyükşehir belediyeleri kurularak büyükşehir belediye sayısı 30’a çıkmış ve büyükşehir belediyesi sınırları il mülki sınırları olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklikle birlikte büyükşehirlerde görev ve yetki ayrımları yeniden düzenlenmiş, halkın ortak gereksinimlerini karşılamada belediyelerin yetkisi artırılmış, il özel idareleri kapatılmış, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları (YİKOB) kurulmuştur.
3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28’inci maddesinin (a) fıkrası ile büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları kurulmuş; Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının, illerde her türlü yatırım, yapım, bakım, onarım ve yardım işlerini YİKOB aracılığıyla yapabilecekleri hükme bağlanmıştır.
3152 sayılı Kanun’a dayalı olarak çıkarılan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 5’inci maddesinde YİKOB’un görevleri belirtilmiş olup görevleri kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılmasını, izlenmesini ve koordinasyonunu sağlamak, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımları yapmak ve koordine etmek olarak ifade edilmiştir.
YİKOB’lar büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere kurulmuştur.
Ankara YİKOB ilgili mevzuatı göz önüne alındığında ülke sınırlarını kapsayan görevleri olmayıp, ana görevinin Ankara ili sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu olduğu anlaşılmaktadır. Kurumun başlıca gelirleri İçişleri Bakanlığı bütçesinden yapılacak hazine yardımları ve kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetleri için aktardıkları tutarların oluşturduğu hususları açıktır.
YİKOB’un merkezi idare adına taşradaki yatırımları yapması temel görevleri arasındadır ve bu kapsamda Ankara ili sınırları içerisinde çok sayıda okul inşaatı, hükümet konakları ve hizmet binaları yapım işleri yerine getirilmektedir. Ancak İdarenin görev alanının Ankara ili sınırları olması nedeniyle ihalesi yapılan bazı hizmet alımlarının bu sınırlamaları aştığı görülmektedir. İlgili kurum tarafından ihale öncesi ve sonrası bütün çalışmalarının (Yaklaşık maliyet, teknik şartname, fiyat araştırması, muayene kabul komisyonu kurulması vb.) yapılmasına rağmen sadece ihale yapılması ve sözleşme imzalanması aşaması YİKOB tarafından yerine getirilmektedir. Ayrıca İdare bünyesinde özellikli hizmet alımı işlerinin takibini yapacak yeterli personelde bulunmamaktadır.
Bu kapsamda yapılan hizmet alımlarından;
İçişleri Bakanlığı tarafından 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (b) bendi ile ek 11’inci Maddesi Hükümlerine Göre Yapılacak İhalelere İlişkin Esasların Yürürlüğe Konulması Hakkında Kararın 14/ç maddesi doğrultusunda doğrudan temin usulü ile alınmasına karar verilen, Yeni Nesil Gamer ve İvme Yazılımları Bakım, Onarım ve Teknik Destek Hizmet alımı işinin yaklaşık maliyet çalışması, muayene kabul işlemleri ve işle ilgili diğer hususların İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığı, sadece sözleşme imzalanması aşamasının YİKOB tarafından yerine getirildiği ve 13.06.2023 tarihinde yüklenici ile sözleşme imzalandığı görülmüştür. İşin tanımında Gamer Yazılımında yapılacak bakım ve onarım çalışmaları, mevcut sistemlerin iyileştirilmesi, WEB servislerin entegre edilmesi amacıyla iş alımı yapıldığı belirtilmektedir.
İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından teknik şartnamesi, yaklaşık maliyet cetveli, kontrol teşkilatı, ihale komisyonunda görevlendirilecek üyeleri belirlenen Mülki İdari Sınırların Güncellenmesi ve Sayısallaştırılması (MİDAS) Projesi kapsamında sadece ihale sürecinin 26.09.2022 tarihinde açık ihale yöntemiyle İdare tarafından yerine getirildiği ve 01.11.2022 tarihinde 13.495.000 TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığı görülmüştür.
İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan teknik şartnamede, işin konusu ve kapsamı coğrafi bilgi sistemleri tabanlı standart veri tabanında; ülke sınırı, kıyı kenar çizgisi, il sınırı, ilçe sınırı, belediye, köy ve mahalle sınırlarının öznitelik değerleri girilerek üretilmesi, farklı sınır verileri ile sağlıksız analizler yapılmasının ve yetki karmaşasının önüne geçilmesinin hedeflendiği; mülki idare sınırlarının sayısallaştırılmasına yönelik mevzuata uygun olarak standardize edilmesi ve sağlıklı sayısal mülki idari bölümler haritası oluşturulmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır.
İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından e-Belediye Bilgi Sistemi Projesi Hizmet Alımı işine ilişkin komisyon oluru, tek kaynak formu, teknik şartname ve yaklaşık maliyet bilgileri YİKOB’a gönderilerek 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (b) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle hizmet alımı talep edildiği, idare tarafından hizmet alımı kapsamında 04.05.2023 tarihinde 237.999.956 TL bedel üzerinden yüklenici ile sözleşme imzalandığı görülmüştür.
Sözleşme kapsamında halen belediyelerin kullanımında olan e-Belediye Bilgi Sisteminin bütün belediyelerde kullanılmasının zorunlu olduğu ve proje veri tabanında ve altyapısında standart yazılım çalışmaları, tüm belediyeler için bilgi güvenliği standartları çalışması, siber tehditler karşı tedbirler alınması ve kişisel verilerin korunması kapsamında hizmet alımının yapılacağı belirtilmektedir.
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ihale yöntemi onayı, teknik şartname, idari şartname, sözleşme tasarısı ve yaklaşık maliyet cetveli gönderilen Merkezi Kart Kişiselleştirme Sistemi Hizmeti Alımı 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi (b) bendi kapsamında 25.01.2022 tarihinde yapılmış ve 26.750.000 TL bedel üzerinden yüklenici firmayla 02.02.2022 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.
İşin teknik şartnamesinde konusu, T.C. Kimlik kartı, pasaport, sürücü belgeleri ve kurum tarafından kişiselleştirilen ID1 formatındaki kartların basım süreçlerinin gerçekleştirilmesi, dağıtıcıya teslim süreci entegrasyonunu tek bir sistem altında toplanması için geliştirilecek uygulama yazılımının teknik özelliklerinin belirlenmesi, geliştirilmesi, kurulması, diğer sistemlerle entegrasyonunun sağlanması, kontrol ve muayene metodlarının belirlenmesi ve eğitimin verilmesi ve diğer hususları kapsayacağı şeklinde düzenlenmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususun yerine getirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen hizmet alımlarının nitelikleri göz önüne alındığında, sadece ihale yapılması ve hakediş ödeme işlemlerinin, ana görevi Ankara İli sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu olan Ankara YİKOB tarafından yapılmasının herhangi bir gerekçesi bulunmamakta olup İdarenin görev alanı içerisinde olmayan söz konusu işlerin yapılmaması gerekmektedir.