BULGU: İdarenin Kuruluş Amacı ve Mevzuatında Öngörülmeyen İhalelerin Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdarenin görev alanı içerisinde olmayan ihalelerin yapıldığı görülmüştür.
12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeyle yeni büyükşehir belediyeleri kurularak büyükşehir belediye sayısı 30’a çıkmış ve büyükşehir belediyesi sınırları il mülki sınırları olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklikle birlikte büyükşehirlerde görev ve yetki ayrımları yeniden düzenlenmiş, halkın ortak gereksinimlerini karşılamada belediyelerin yetkisi artırılmış, il özel idareleri kapatılmış ve YİKOB kurulmuştur.
3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu ile İl Yatırım ve Hizmetlerine İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28/A maddesi ile büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları kurulmuş; Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının, illerde her türlü yatırım, yapım, bakım, onarım ve yardım işlerini YİKOB aracılığıyla yapabilecekleri hükme bağlanmıştır.
3152 sayılı Kanun’a dayalı olarak çıkarılan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 5’inci maddesinde YİKOB’un görevleri belirtilmiş olup görevleri kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılmasını, izlenmesini ve koordinasyonunu sağlamak, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımları yapmak ve koordine etmek olarak ifade edilmiştir.
YİKOB’lar büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere kurulmuştur.
Ankara YİKOB ilgili mevzuatı göz önüne alındığında ülke sınırlarını kapsayan görevleri olmayıp, ana görevinin Ankara ili sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu olduğu anlaşılmaktadır. Kurumun başlıca gelirleri İçişleri Bakanlığı bütçesinden yapılacak hazine yardımları ve kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetleri için aktardıkları tutarların
oluşturduğu hususları açıktır.
YİKOB’un merkezi idare adına taşradaki yatırımları yapması temel görevleri arasındadır ve bu kapsamda Ankara İli sınırları içerisinde çok sayıda okul inşaatı, hükümet konakları ve hizmet binaları yapım işleri yerine getirilmektedir. Ancak İdarenin görev alanının Ankara İli sınırları olması nedeniyle ihalesi yapılan bazı işlerin bu sınırlamaları aştığı görülmektedir. İlgili kurum tarafından ihale öncesi ve sonrası bütün çalışmalarının (Yaklaşık maliyet, teknik şartname, fiyat araştırması, muayene kabul komisyonu kurulması vb.) yapılmasına rağmen sadece ihale yapılması ve sözleşme imzalanması aşaması YİKOB tarafından yerine getirilmektedir.
Yapılan incelemede, İdarenin görev alanı içerisinde olmayan; 2024/1049463 ihale kayıt no.lu Tarım ve Orman Bakanlığı afet bölgelerine hayvan çadırı, 2024/375062 ihale kayıt no.lu Tarım ve Orman Bakanlığı Afet Bölgelerine hayvan çadırı mal alım işlerinin, İçişleri Bakanlığında kullanılmak üzere 28 adet araç kiralama hizmet alım işinin YİKOB görev alanı içerisinde olmamasına rağmen gerçekleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bu doğrultuda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen alımların nitelikleri göz önüne alındığında, sadece ihale yapılması ve hakediş ödeme işlemlerinin, ana görevi Ankara İli sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu olan Ankara YİKOB tarafından yapılmasının herhangi bir gerekçesi bulunmamakta olup İdarenin görev alanı içerisinde olmayan söz konusu işlerin yapılmaması gerekmektedir.