|
ÖZET: Elazığ Belediyesi’nin, Elazığ Belediye Spor Kulübü Derneği’ne yaptığı nakdi ve gıda yardımları, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında incelenmiştir. Rapor, belediyenin 25.000.000 TL nakdi yardımda bulunduğunu ve bunun yanı sıra 100 kg baklava, 100 kg kadayıf, 2000 adet simit, 2000 adet poğaça ve 240 kg pasta gibi çeşitli gıda yardımları gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, çay, tereyağı, yumurta, süzme bal ve ekmek gibi gıda maddeleri için toplamda 1.086.875 TL harcama yapıldığı tespit edilmiştir.
5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin mali durumunu ve hizmet önceliklerini dikkate alarak hareket etmeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, Elazığ Belediyesi’nin mevcut mali durumu göz önüne alındığında, zorunlu hizmetlerini yerine getirmekte zorluk çektiği ve borçlarını zamanında ödeyemediği görülmektedir. Bu bağlamda, yapılan yardımların mevzuata uygun olsa da, belediyenin kaynaklarını daha etkin ve verimli kullanması gerektiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, belediyenin spor kulüplerine yaptığı yardımlar, gençlerin sağlıklı bir sosyal hayata entegre olmalarını destekleme amacı taşımaktadır. Ancak, bu yardımların mevcut mali durumla dengeli bir şekilde yürütülmesi gerektiği açıktır. |
BULGU: İdarenin Mali Durumu Dikkate Almadan Amatör Spor Kulübü Derneğine Nakdi ve Gıda Yardımı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin, Elazığ Belediye Spor Kulübü Derneğine nakdi ve gıda yardımı yaptığı tespit edilmiştir.
5393 Sayılı Belediye Kanunun, Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14 üncü Maddesi;
“ Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012- 6360/17 md.) (…) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.
b) (. Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir; cemevlerinin yapım, bakım ve onarımını yapabilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez. (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 24/1/2007 tarihli ve E. 2005/95, K. 2007/5 sayılı Kararı ile. )”
Hükümlerini ifade etmiş olup devamında ise,
“Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.
Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.
(Ek fıkra: 1/7/2006-5538/29 md.) Sivil hava ulaşımına açık havaalanları ile bu havaalanları bünyesinde yer alan tüm tesisler bu Kanunun kapsamı dışındadır.”
Hususları belirtilmiştir.
Yapılan incelemede Belediyenin Elazığ Belediye Spor Kulübüne 25.000.000 TL nakdi yardımda bulunduğu görülmüştür.
Nakdi yardım dışında 100 kg baklava, 100 kg kadayıf, 2000 adet simit, 2000 adet poğaça, 240 kg pasta başta olmak üzere gıda yardımı başta olmak üzere ayrıca 1.086.875 TL tutarında çay, tereyağı, yumurta, süzme bal, ekmek, tuzsuz tereyağ vb gıda maddeleri de alındığı tespit edilmiştir. Muhtelif şekilde birçok harcamanın olduğu görülmüştür.
Yukarıda ifade edilen kanunda, Belediyelerin mali durumu ve hizmetin ivediliğinin dikkate alınması hususu açıkça ifade edilmiştir.
Belediye bir yandan elektrik faturaları başta olmak üzere, doğalgaz, Telekom faturalarını zamanında ödeyemeyip, gecikme cezalarına maruz kalmaktadır.
Diğer yandan finansman ihtiyacını, bankalardan kredi kullanıp faizler ödeyerek karşılamaya çalışmaktadır. 2024 yıllında bankacılık sektöründe kredi faizlerinin yüksek olması, Belediye aleyhine durum ortaya çıkarmıştır.
Kamu İdaresinin cevabında özetle, yapılan yardımların 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin (a) ve (b) bendlerine uygun olduğu, gençlerin kötü alışkanlıklardan korunması, sağlıklı ve sosyal hayata uyumlu bireyler olarak yetişmelerinin sağlanması amacıyla Belediyenin amatör spor kulüplerine bahse konu olan nakdi yardımları paylaştırarak bu konuda önemli bir faaliyet gerçekleştirdiği ifade edilmiş ise de bulguda açıklandığı üzere zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için finansman güçlüğü çeken idarenin, nakdi ve ayni yardımlar konusunda her ne kadar mevzuata aykırılık bulunmasa da kaynaklarını kullanırken etkin verimli ve tutumlu davranması gerektiği değerlendirilmektedir.
Mevcut mali durumu göz önünde bulundurulduğunda Belediye Spor Kulübüne bu kadar nakti ve nakit dışı yardımda bulunması 5393 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükmüne uygun düşmemektedir.