|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, idarenin mülkiyetindeki taşınmazların işgal edilmesi durumunda ecrimisil uygulamalarının olağan hale geldiğini ortaya koymaktadır. Rapor, bazı taşınmazlar için ecrimisil tahakkuk ettirilmediğini ve işgalcilerin tahliyesi için gerekli idari işlemlerin başlatılmadığını göstermektedir. Ayrıca, ecrimisil tahsilat oranının %38,85 gibi düşük bir seviyede kaldığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde, işgal edilen taşınmazlardan ecrimisil bedelinin tahsil edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
İncelemeler sonucunda, idarenin mülkiyetindeki 34 taşınmazın işgal altında olduğu, bunlardan 20’sinin ihale ile kiraya verildiği ve kira sürelerinin sona erdiği anlaşılmaktadır. Ancak, tahliye işlemleri başlatılmadığı için bu taşınmazlar ecrimisil tahsil edilerek kullanılmaya devam edilmiştir. Ayrıca, kamuya ait yeşil alanlar ve benzeri yerlerin de işgal edildiği, bu alanlar için ecrimisil tahakkuk ettirilmesine rağmen tahliye işlemlerinin yapılmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, idarenin mülkiyetindeki taşınmazlar için ecrimisil uygulamalarının düzenli bir şekilde yürütülmesi ve tahliye işlemlerinin başlatılması gerekmektedir. Ecrimisil tahakkuk ettirilmeyen taşınmazlar için gerekli işlemlerin yapılması ve tahsilat oranlarının artırılması amacıyla hukuki süreçlerin tamamlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde Olan Taşınmazlar ile Tasarrufu Altında Bulunan Yerlerin Ecrimisil Karşılığı Kullanımının Olağan Uygulama Haline Getirilmesi, Tahliye İşlemlerinin Başlatılmaması ve Ecrimisil Tahakkuk Tahsilat Oranının Düşük Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare mülkiyetinde olan bazı taşınmazların işgal edenler tarafından ecrimisil karşılığında kullanılmasının olağan uygulamaya dönüştürüldüğü ve ecrimisilin kira bedeli gibi uygulandığı, idarenin tasarrufu altında bulunan bazı yerler için ecrimisil tahakkuk ettirilmediği, işgalcilerin tahliyesine yönelik idari işlemlerin başlatılmadığı ve ecrimisil tahakkuk tahsilatının oranının düşük düzeyde kaldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya tasarrufu altında bulunan taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali durumunda, taşınmazları işgal edenlerden, işgalin tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil bedelinin tahsil edileceği, aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; işgal edilen taşınmazların, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki idari amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirileceği ve idareye teslim edileceği ifade edilmiştir.
Buna göre ecrimisilin, taşınmazların kiraya verilmesi gibi bir olağan kullandırma yöntemi olmadığı, taşınmazları işgal edenlerden alınacak tazminat niteliği taşıdığı ve tespit sonrası işgalin sonlandırılmasına yönelik gerekli idari işlemlerin başlatılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede;
İdarenin mülkiyetinde olan, 20 adedi ihale suretiyle kiraya verilip kira süreleri sona eren taşınmaz olmak üzere, toplam 34 taşınmazın ilgili şahıslarca işgal edildiği, bu taşınmazlara ilişkin geriye dönük ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ancak taşınmazların tahliyesine yönelik idari işlem başlatılmadığı, dolayısıyla bu taşınmazların ecrimisil tahsil edilmek suretiyle, kiraya verilmiş taşınmazlarda olduğu gibi düzenli kullandırılmaya devam edildiği,
İdarenin tasarrufunda olup imar planında yeşil alan, park, yol, otopark ve benzeri şekilde kamunun kullanımına ayrılan yerlerin, gerek konut siteleri tarafından etrafları çevrilerek gerekse şahıs ve tüzel kişilerce işgal edildiği, bu taşınmazlar için geriye dönük ecrimisil tahakkuk ettirildiği ancak tahliye işlemlerinin başlatılmadığı, ayrıca bazı yerler için hiç ecrimisil tahakkuk ettirilmediği,
Ecrimisil tahakkuk ve tahsilatına ilişkin olarak ise 15.573.456,85 TL’si devreden tahakkuk ve 13.786.562,06 TL’si 2022 yılı tahakkuku olmak üzere toplam 28.985.092,52 TL’lik ecrimisil alacağının, yalnızca 11.260.476,10 TL’sinin tahsil edildiği ve dolayısıyla tahakkuk tahsilat oranının %38,85 düzeyinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, mülkiyetindeki taşınmazlar ile tasarrufu altındaki yerlerin ecrimisil karşılığı kullanımının olağan uygulama haline getirilmemesine dikkat edileceği, hiç ecrimisil tahakkuk ettirilmeyen taşınmazlara ilişkin ecrimisil tahakkuk işlemlerinin yapılmasına dair işlemlerin başlatıldığı belirtilmiş,
Ecrimisil tahsilat oranının düşük olması ile ilgili olarak ödenmeyen Ecrimisil borcu nedeniyle ilgili mükelleflere toplam 17.617.901,59 TL’yi içeren 179 adet ödeme emri gönderildiği, bu kapsamda gönderilen ödeme emirlerinden 164’ünün ilgililerine tebliğ edildiği, Ecrimisil alacaklarının bir kısmının tecil edildiği ve tahsilat yapıldığı, bir kısmının ise dava süreçlerinin devam ettiği ve yürütmeyi durdurma kararı bulunduğu, ayrıca tebliğ edilip tahsil edilemeyen kısım için çalışmalara devam edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare mülkiyetindeki taşınmazlar ile tasarrufu altındaki yerlerin ecrimisil karşılığı kullandırımının olağan uygulama haline getirilmesinden vazgeçilmesi, ecrimisil tahakkuk ettirilmeyen taşınmazlara ilişkin ecrimisil tahakkuk işlemleri ile söz konusu yerlere yönelik tahliye işlemlerinin devam ettirilmesi, ayrıca tahakkuk edilen ecrimisil alacaklarının tahsilatına yönelik gerekli hukuki işlemlerin tamamlanması gerekmektedir.