|
ÖZET: İdarenin mülkiyetinde veya tasarrufunda olmayan taşınmazların kiralanmasıyla ilgili 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, bir ilçe belediyesinin mülkiyetinde bulunmayan 10 ticari ünitenin ihale yoluyla kiraya verildiği tespit edilmiştir. Belediye Meclisi, 03.01.2018 tarihli kararıyla, bu ünitelerin 10 yıllığına kiralanmasına onay vermiştir. Ancak, bu taşınmazların mülkiyeti Hazineye aittir ve ilgili mevzuat gereği, taşınmazların ticari amaçla kullanılması yasaktır.
Milli Emlak Genel Müdürlüğü, 26.08.2016 tarihinde, taşınmazın belirli şartlarla Tatvan Belediye Başkanlığına iki yıl süreli ön tahsisini uygun görmüştür. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik gereğince, ön tahsis süresi içerisinde kesin tahsis talebinde bulunulmadığı takdirde tahsis işlemi kendiliğinden sona ermektedir. Yapılan incelemelerde, belediyenin kesin tahsis talebinde bulunmadığı ve ön tahsis süresinin sona erdiği görülmüştür. Ancak, kiraya verilen ticari üniteler üzerindeki kiracılık ilişkisi devam etmektedir. Bu durum, ilgili taşınmaz için yeniden tahsis talebinde bulunulması veya mevcut kiracılık ilişkilerinin sonlandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Taşınmazların yönetimi ve kiralanması konusundaki mevzuat hükümlerine uyulması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde veya Tasarrufunda Olmayan Taşınmazların Kiralanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde olmayan ve tasarruf yetkisinin bulunmadığı taşınmaz üzerindeki 10 ticari ünitenin ihale yoluyla kiraya verildiği görülmüştür.
Belediye Meclisi’nin 03.01.2018 tarih ve 5 sayılı Meclis Kararı, Sahil Yolu 2’nci ve 3’üncü Etap sınırları içerisinde yer alan ticari ünitelerin kiraya verilmesine ilişkindir. Belediye Meclisi tarafından ticari ünitelerin, Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesinin (e) bendine göre 10 yıllığına kiraya verilmesi kararlaştırılmıştır.
Kiraya verilen ünitelerin üzerinde bulunduğu taşınmazın mülkiyeti Hazineye ait olup 26.08.2016 tarihinde Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından “İl Afet Acil Durum Müdürlüğünün uygun görüşünün alınması, ticari amaçla kullanılmaması, üçüncü kişilere ticari ya da gayri ticari amaçla kullandırılmaması/devredilmemesi, tahsisli idarenin ilgili mevzuatları ile belirlenen ve alınması zorunlu olan gelirler dışında her ne ad altında olursa olsun herhangi bir ücret alınmayarak kamunun bedelsiz olarak faydalanmasına açık tutulması, tahsisli idare tarafından tahsis amacına uygun kullanım nedeniyle ticari amaca yönelik ünitelerin söz konusu ve zorunlu olması durumunda ise Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 67, 70, 73/A maddelerine göre işlem yapılması kaydıyla park ve yeşil alan yapılmak üzere Tatvan Belediye Başkanlığına 2(iki) yıl süreli ön tahsisi uygun görülmüştür.” şartları ile İdareye ön tahsisi yapılmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Ön ve kesin tahsis ile süresi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, Kamu idarelerinin, üzerinde tesis yapılması plânlanan ve tahsis talebinde bulunulan taşınmazlarını, talepte bulunan kamu idarelerine tahsis amacına yönelik olarak yatırım projesinin hazırlanması, yatırım programına alınması ve tesis/ bina inşaatına başlanması amacıyla iki yıla kadar ön tahsis yapabileceği, adına ön tahsis yapılan kamu idaresi tarafından, ön tahsis süresi içerisinde bu iş/işlemlerin yapılması ve buna ilişkin belgeler ile mahallinde düzenlenen tespit tutanağının gönderilerek talepte bulunulması halinde ise ön tahsisin, hizmetin devamı süresince olmak üzere kesin tahsise dönüştürüleceği; ikinci fıkrasında, birinci fıkrada yer alan koşulların yerine getirilerek kesin tahsis talebinde bulunulmaması halinde, tahsis işleminin herhangi bir yazışmaya gerek kalmaksızın kendiliğinden kalkmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda ifade edilen düzenlemelere göre, söz konusu taşınmazın belirli şartlar altında Belediyeye ön tahsisinin yapıldığı, kesin tahsis talebinde bulunulmaması durumunda tahsis işleminin kendiliğinden kalkacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından ilgili taşınmaz için kesin tahsis talebinde bulunulmadığı ve buna bağlı olarak ön tahsis süresinin bitimiyle beraber 26.08.2018 tarihinde taşınmaz üzerindeki tahsis işleminin kalkmış olduğu görülmüştür. Buna rağmen, kiraya verilen ticari üniteler (büfe, kafe) üzerinde kiracılık ilişkisinin devam ettiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, söz konusu taşınmaz için tekrar tahsis talebinde bulunulması ya da ticari üniteler üzerindeki kiracılık ilişkisinin sonlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.