|
ÖZET: İdarenin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan bazı araçların, araç takip otomasyon sistemine dahil edilmediği belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanımını sağlamakla yükümlü olanların sorumluluklarını vurgulamaktadır. Ayrıca, kamu kurumları için tasarruf tedbirleri ve resmi taşıtların kullanımıyla ilgili düzenlemeler, kaynakların etkin yönetimini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
İdare, mülkiyetindeki araçların kullanımını izlemek için iki ayrı otomasyon sistemi kullanmasına rağmen, kiralık araçlar ve yüklenicilerden temin edilen araçlar bu sistemlere dahil edilmemiştir. Bu durum, izlenebilirlik ve denetim açısından ciddi sorunlar yaratmakta, araçların kullanım amacına uygunluğunu ve faaliyetlerini takip etmeyi zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, bu eksiklik, kamu kaynaklarının kötüye kullanılma riskini artırmakta ve hesap verebilirlik ilkesini olumsuz etkilemektedir. İdare, bu bulgulara yanıt olarak, gerekli çalışmaların yapılacağını belirtmiştir. Tüm araçların, temin yöntemine bakılmaksızın, mevcut takip sistemlerine entegre edilmesi sağlanmalı; böylece araçların izlenebilirliği ve raporlaması etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmelidir. Kiralık ve yüklenici araçların sisteme dahil edilmesi için gerekli teknik ve idari düzenlemelerin acilen yapılması gerekmektedir. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde veya Tasarrufundaki Araçların Bazılarının Araç Takip Sistemine Dahil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan bazı araçların, kullanım ve güzergâh takibini sağlamak amacıyla kullanılan araç takip otomasyon sistemine dahil edilmediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde ise, kamu idarelerine ait malların tahsis, yönetim, kullanma işlemlerinin; mevzuatında öngörülen kurallar dâhilinde, hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılmasının gerektiği ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Ayrıca Kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2021/14 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile resmi taşıtların edinilmesi ve kullanılmasına ilişkin düzenlenmeler yapılmıştır.
Anılan Genelgede; taşıtların verimli kullanımı ile işletme maliyetlerinin asgari seviyeye indirilmesine yönelik gerekli önlemler idarelerce alınacağı, taşıtların masraflarının gider türleri itibariyle plaka bazında düzenli olarak kaydedileceği, harcama yetkililerince taşıtların çalışma süresinin, güzergahının, ortalama yakıt tüketim değerinin, bakım maliyetlerinin ve sürücü performanslarının düzenli olarak izleneceği ibaresi yer almıştır. Aynı hususlar 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi ile de tekraren düzenlenmiştir.
İdare, mülkiyetindeki veya tasarrufundaki araçların kullanımını ve güzergâhlarını izlemek amacıyla iki ayrı araç takip otomasyon sistemi kullanmaktadır. Bu sistemler, idarenin bünyesindeki araçların anlık hareketlerini, kullanım bilgilerini ve güzergâhlarını izleyerek denetim ve raporlama yapmasını sağlamaktadır. Ancak, idarenin birimlerinin farklı yollarla temin ettiği araçların büyük bir kısmı (kiralık araçlar ve kontrollük hizmetleri kapsamında yüklenicilerden alınan araçlar gibi), mülkiyetindeki araçların da bir kısmı bu sistemlere dahil edilmemiştir.
İdarenin farklı yollarla temin ettiği araçların araç takip otomasyon sistemlerine dahil edilmemesi, izlenebilirlik ve denetim açısından önemli sorunlara yol açmaktadır. Bu durum, söz konusu araçların kullanım amacına uygunluğunun, güzergâhlarının ve faaliyetlerinin anlık olarak izlenmesini engelleyerek kontrol ve denetim mekanizmalarını zayıflatmaktadır. Ayrıca, araçların kullanımına ilişkin raporların oluşturulamaması, idarenin kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesini zorlaştırmakta ve olası usulsüzlük veya suistimal risklerini artırmaktadır. Otomasyon sistemine dahil edilmeyen araçların güzergâhlarının ve faaliyetlerinin takip edilememesi, kamu kaynaklarının amaç dışı kullanımını önlemeye yönelik hesap verebilirlik ilkesini olumsuz etkilemektedir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, bulgu konusu hususun yerine getirilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.
İdarenin tüm araçlarının, farklı temin yöntemlerine bakılmaksızın, mevcut araç takip otomasyon sistemlerine dahil edilmesi sağlanmalı ve bu sayede araçların kullanımının izlenebilirliği, güzergâh takibi ve raporlaması etkin bir şekilde yapılmalıdır. Bu kapsamda, kiralık araçlar ve kontrollük hizmetleri kapsamında kullanılan araçların da sisteme entegrasyonu için gerekli teknik ve idari düzenlemeler ivedilikle gerçekleştirilmelidir.