|
ÖZET: İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların envanter ve kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konulmuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, taşınmazların kayıt ve kontrol süreçlerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde, kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazların kaydı ve yönetimi için belirlenen usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Yönetmelik, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcut durumlarının yanı sıra, edinim ve elden çıkarma işlemlerinin de kayıt altına alınmasını öngörmektedir. Ayrıca, bu süreçlerin ilgili idarelerin yetkili birimleri tarafından yürütülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 2017 yılında yapılan değişiklikle, kurumların taşınmazlarını maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, İdare’nin bütçesinden karşılanan lojman binaları ve işyurdu müdürlüklerine ait atölyelerin mali tabloda yer almadığı gözlemlenmiştir. İdare, taşınmazlarla ilgili mevcut değerlendirme ve takas süreçlerinin tamamlanmasının ardından tapu tescil ve muhasebe kayıt işlemlerini gerçekleştireceğini bildirmiştir. Mevzuat gereği, İdare’nin yönetiminde bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin eksiksiz bir şekilde tamamlanması ve değerlerinin belirlenerek kaydedilmesi zorunludur. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde Yönetiminde ve Kullanımında Bulunan Taşınmazların Envanter ve Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdare tasarrufunda bulunan taşınmazlara, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak işlem tesis edilmediği, kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir.
Taşınmaz malların yönetimi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44, 45, 47 ve 60’ıncı maddelerinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmallerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere bu Kanun’un 44, 45 ve 60’ıncı maddelerine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuştur.
Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri; kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlanmış; aynı maddenin altıncı fıkrasında da, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır.
17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile söz konusu Yönetmelik’te değişiklik yapılmıştır.
Buna göre kurumların, 31.12.2017 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini kural olarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara almaları gerekmektedir.
Yapımı İdare bütçesinden karşılanan ve lojman kira geliri elde edilen İdare kullanımında bulunan lojman binaları ile işyurdu müdürlüklerinin kullanımında bulunan atölye ve binaların İdare mali tablosunda yer almadığı görülmüştür.
İdare, bulgu konusu taşınmazlarla ilgili devam etmekte olan değerlendirme ve takas sürecinin tamamlanmasından sonra tapu tescil ve muhasebe kayıt işlemlerinin yapılacağını bildirmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, İdare yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin bütün olarak tamamlanması ve taşınmazların belirlenen değerleri ile kaydedilmesi gerekmektedir.