BULGU: İdarenin Mülkiyetindeki Bazı Taşınmazların Kiralama İşlemlerinin 2886 sayılı Kanun’a Uygun Olarak Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarenin mülkiyetinde olan bazı taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre pazarlık usulüyle kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde il özel idarelerinin kira işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 2’nci maddesinde bu Kanun’un yürütülmesinde ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu; 36’ncı maddesinde ise bu Kanun’un 1’inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulünün esas olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinde kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı, üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde özel idare ve belediyeler için kendi özel kanunlarının uygulanacağı ifade edilmiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda taşınmaz malların üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek encümenin, üç yıldan fazla kiralanmasına karar vermek il genel meclisinin görevleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemelerde İdarenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle kiraya verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesinde kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerinin pazarlık usulüyle yapılabileceği belirtilmiştir.
Anılan madde hükmünde geçen Devletin özel mülkiyetindeki, hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden kasıt, Hazinenin taşınır ve taşınmaz mallarıdır.
Nitekim Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;
“Hazine: Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri açısından Devlet Tüzel kişiliğinin adını,
Hazine taşınmazı: Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, ifade eder.” tanımlamaları yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca İdareye ait taşınmazların 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesine göre kiraya verilmemesi veya kira süresinin uzatılmaması gerekmektedir.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İl Özel İdaresine ait taşınmazların 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesine göre kiraya verilmemesi veya kira süresinin uzatılmaması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’ne ait bazı taşınmazların kiralama işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmemiştir. İlgili kanunun 51/g maddesi, belirli koşullar altında taşınmazların pazarlık usulüyle kiralanabileceğini belirtirken, kiralama süresinin on yıldan fazla olamayacağı ve üç yıldan fazla kiralamaların encümen ve il genel meclisinin yetkisi dahilinde olduğu vurgulanmıştır. Kamu idaresi, bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlere başlandığını ifade etmiştir.