|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bazı yapım işlerinde, İdarenin onayı alınmadan alt yüklenicilerin çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, onaysız alt yüklenicilerin iş yerinde çalışamayacağını ve herhangi bir değişiklik durumunda da İdare onayının alınmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, alt yüklenicilere işin tamamının verilmesi yasaklanmış ve belirli sınırlar içinde çalıştırılmaları gerektiği vurgulanmıştır.
Denetim sonucunda, 9 ayrı yapım işinde toplam 12 alt yüklenicinin İdare onayı olmadan faaliyet gösterdiği ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bu duruma ilişkin olarak eksik ödenen damga vergilerinin tahsil edildiğini ve gelecekteki ihalelerde yüklenicilerin uyarılacağını bildirmiştir. Ayrıca, yüklenicilerin alt yüklenici çalıştırıp çalıştırmadığına dair kontrol mekanizmalarının güçlendirileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, İdare tarafından alt yüklenici çalıştırılmasına yönelik kontrollerin etkin bir şekilde sağlanması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, hem mevzuata uyum hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İdarenin Onayı Alınmadan Alt Yüklenici Çalıştırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde İdarenin onayı alınmadan alt yüklenici çalıştırıldığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’nci maddesinde; idarece onaylanmayan alt yüklenicilerin hiçbir suretle iş yerinde çalışamayacağı, işin devamı sırasında herhangi bir sebeple, idarece onay verilen alt yüklenicilerin değiştirilmesi veya ihaleden önce idareye verilen alt yüklenicilere yaptırılacak işler listesinde değişiklik yapılması gerekirse bu tür durumlarda da idarenin onayının alınmasının zorunlu olduğu, işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından ihtiyaç duyulması halinde de, idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabileceği, alt yüklenici çalıştırılması halinde esas yüklenicinin ortaya çıkabilecek zarar ve ziyandan müteselsilen sorumlu olduğu, alt yüklenicilere işin tamamının yaptırılamayacağı, tek bir alt yükleniciye yaptırılacak iş bölümlerinin toplam bedelinin, sözleşme bedelinin %30’unu, alt yüklenicilere yaptırılacak işlerin toplam bedelinin ise sözleşme bedelinin %50’sini geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere; İdare onayının alınmaması durumunda alt yüklenici olması yasaklanmış gerçek veya tüzel kişilerin tespiti, alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçi ücretlerinin takibi, yapım işlerinde alt yüklenicilere yaptırılacak iş bölümlerinin mevzuatta belirtilen sınırlar içerisinde bulunması, yapım işlerinde ortaya çıkabilecek zarar ve ziyana ilişkin müteselsil sorumluluğun ortaya konulması gibi hususlar kontrol edilemeyecektir.
Yapılan incelemede, 9 adet yapım işinde İdarenin onayı alınmadan 12 adet alt yüklenici çalıştırıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu alt yüklenici sözleşmelerine ait eksik ödenen damga vergilerinin tahsil edildiği, bundan sonra yeni yapılacak tüm yapım işi ihalelerinde sözleşme aşamasında yüklenicilerin ilaveten yazı ile uyarılacağı ayrıca yükleniciler tarafından alt yüklenici çalıştırılıp çalıştırılmadığının geçici kabul öncesi Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı ile sorulacağı ifade edilmiştir.
İdare tarafından yapım işlerinde alt yüklenici çalıştırılmasına ilişkin kontrollerin sağlanması gerekmektedir.