ÖZET: İdarenin personel yönetiminde bazı risklerin bulunduğu, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde, norm kadro sayısına kıyasla istihdam edilen personel sayısının oldukça düşük olduğu, bazı çalışanların birden fazla kadroya vekaleten atandığı ve bazı görevlerin uzun süre vekaletle yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum, kurum açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen düzenlemelere göre, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı ile personel istihdamının yeterli seviyede olması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, idarede toplam 566 kadro bulunurken, bunlardan yalnızca 72’sinin dolu olduğu, dolu kadroların toplamın %12,72’sini oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca, 16 müdürlük kadrosunun vekaleten yürütüldüğü gözlemlenmiştir. Personel sayısındaki azlık, iş yükünü artırmakta ve kurumsal yapı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Vekaleten yürütülen görevler, çalışanların mesleki güvenceden ve bazı mali haklardan mahrum kalmasına neden olmaktadır.

Kamu idaresi, personel yönetim sistemindeki risklerin azaltılması ve yeterli sayıda personel istihdamı için gerekli adımların atılmaya başlandığını belirtmiştir. Sonuç olarak, personel yönetiminde mevcut risklerin giderilmesi ve yeterli personel sayısının sağlanması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdarenin Personel Yönetiminin Bazı Riskler Barındırması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarede norm kadro sayısına nazaran istihdam edilen kişi sayısının çok az olduğu, bazı kişilerin birden fazla kadroya vekaleten görevlendirildiği, bazı görevlerin uzun süreli olarak vekaleten yürütüldüğü ve bu durumun kurum açısından risk teşkil ettiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği, boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara vekaleten gördürülebileceği belirtilmiştir.

Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının; kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, yerel hizmetlerin dengeli dağılımının temin edilmesi, belediyeler tarafından sunulan hizmetlerde kalitenin artırılması, ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanması olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; mahalli idareler ve bağlı kuruluşlarının özelliklerine göre istihdam edebileceği ve ihtiyaç duyabileceği personel sayısı gruplar bazında ayrı ayrı belirlenmiş olup yeterli sayıda personel istihdamının sağlanması gerekmektedir. Diğer yandan henüz atama işlemi gerçekleştirilmeyen kadrolar ile atama işlemi yapılmış ancak herhangi bir sebeple geçici olarak boşalan kadrolara vekaleten görevlendirme yapılabilecektir.

Yapılan incelemede; İdarede ihdas edilen kadro sayısının 566, dolu olan kadro sayısının ise 72 olduğu, dolu olan kadro sayısının toplam ihdas edilen kadro sayısının %12,72’sini oluşturduğu, bu kadrolardan 16 adet müdürlük kadrosunun vekaleten yürütüldüğü tespit edilmiştir.

İdarede; istihdam edilen kişi sayısının azlığından dolayı personel açığı bulunmakta, mevcut bazı işçiler gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilmekte aynı zamanda bazı personele birden fazla görev verilmektedir.

Bu durumun personel üstündeki iş yükünü artırdığı, kurumsallaşmayı engellediği, personelin vekaleten yürütülen görevlerden dolayı mesleki güvenceden ve bazı mali haklardan mahrum kalmasına yol açtığı ve kurum açısından risk teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında özetle; personel yönetim sistemindeki risklerin azaltılması ve yeterli sayıda personel istihdam edilebilmesi için gerekli çalışmaların yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.

Sonuç itibarıyla, personel yönetim sisteminde belirtilen risklerin azaltılması ve yeterli sayıda personel istihdamının sağlanması gerekmektedir.