BULGU: İdarenin Sahip Olduğu Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarenin sahip olduğu amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin anlatıldığı 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 202 ve 203’üncü maddesinde 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın niteliği ve işleyişi düzenlenmiş olup, maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının yıl sonunda bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği, amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının ise bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği açıklaması yapılmıştır.
Bu Yönetmelik’e istinaden çıkartılan ve 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde ise, maddi duran varlıklar için ayrılacak amortismana ilişkin süre ve oranlara yer verilerek, amortismana tabi her bir varlığın Duran Varlık Amortisman Defteri’ne kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarenin varlık hesapları incelendiğinde ise ilgili mevzuat hükümlerine göre amortisman ayrılması gereken varlıkları bulunmasına rağmen, bu varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
İdarenin sahip olduğu varlıklar için amortisman ayrılmaması nedeniyle 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabı doğru veri üretmediğinden, mali tablolarda bu hesaplar itibarıyla hataya neden olunmuştur.
Kamu idaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve amortisman kayıtlarının tutulmaya başlayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara göre, İdare tarafından edinilen maddi duran varlıkların edinim tarihinin belirlenmesi, faydalı ömrü boyunca amortisman ayrılması, her ne suretle olursa olsun elden çıkarılmasında hangi duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığı ve faydalı ömürleri dolan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaya devam edilip edilmediğinin tespiti için amortisman defterinin tutulması, bu defter esas alınarak amortisman ayırma işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin sahip olduğu amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması zorunludur. Ancak, idarenin varlık hesapları incelendiğinde, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak amortisman ayrılması gereken varlıklar için herhangi bir amortisman kaydı yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, mali tablolarda hatalara yol açmıştır; idare, amortisman kayıtlarının tutulmaya başlanacağını belirtmiştir.