ÖZET: İdarenin mali tablolarında yapılan incelemeler, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının ve bunların işletilmesinden doğan kar ve zararların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, İdarenin %0,26 oranında hissedarı olduğu bir şirkete ilişkin 65.000 TL’lik kaydın 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na yapıldığı tespit edilmiştir.

İdarenin diğer şirketlerdeki hisseleri için taahhüt edilen ancak henüz ödenmeyen tutarlar ile ödenmiş sermaye hesaplarında da herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. 2023 yılı sonu bilanço verileri incelendiğinde, İdarenin sahip olduğu hisselere ilişkin önemli tutarların kaydedilmediği görülmüştür. Bu bağlamda, %0,26, %2 ve %0,13 oranındaki hisseler için toplamda 4.756.074,42 TL’lik bir kaydın 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda yer alması gerektiği belirlenmiştir.

Kamu idaresi, yapılan bulgular doğrultusunda gerekli düzeltmelerin yapılacağını ve hatalı muhasebe kayıtlarının düzeltilerek sermaye paylarının doğru bir şekilde izleneceğini ifade etmiştir. Bu durum, idarenin mali yönetiminde daha şeffaf ve doğru bir kayıt sisteminin önemini vurgulamaktadır.

BULGU: İdarenin Şirketlerde Bulunan Ortaklık Paylarının Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Kamu İdaresinin mali tablolarında yapılan incelemede, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına herhangi bir muhasebe kaydı yapılmadığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı başlıklı 159 uncu maddesinde;

“.. bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır. “ denilmektedir.

Ancak İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde, %0,26 hissesi İdareye ait olan 1 adet şirket için 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına 65.000,00 TL kaydedildiği görülmüştür. İdarenin %2 oranında hissedarı olduğu şirkete taahhüt edilip henüz ödemeyen tutarlar ile %0,13 oranında hissedarı olduğu şirkete taahhüt edilip ödenen ve henüz ödemeyen tutarların da herhangi bir muhasebe kaydı yapılmamıştır.

Söz konusu şirketlerin 2023 yılsonu bilançoları incelendiğinde ise İdarenin, %0,26 oranında hissedarlığı bulunan şirketin ödenmiş sermaye hesabında 133.642.585,71 TL, %2 oranında hissedarlığı bulunan şirketin ödenmemiş sermaye hesabında 63.000.000,00 TL ile %0,13 oranında hissedarlığı bulunan şirketin ödenmiş sermaye hesabında 24.952.855,88 TL ve ödenmemiş sermaye hesabında 1.750.000,00 TL tutarlarında kayıt bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu incelemeler neticesinde, İdarenin söz konusu şirketlerdeki sermaye paylarına istinaden %0,26 oranındaki hissedarlığı için 354.561,96 TL, %2 oranındaki hissedarlığı için 1.260.000,00 TL ve %0,13 oranındaki hissedarlığı için 3.141.512,46 TL olmak üzere 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 4.756.074,42 TL tutarında kayıt bulunması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, hatalı muhasebe kaydının düzeltilerek, İdarenin söz konusu şirketlerdeki sermaye paylarının doğru olarak ilgili hesapta takibi gerekmektedir.