ÖZET: Kamu İdaresinin taşıt envanter kayıtları ile İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün trafik tescil kayıtları arasında önemli bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemede, 1 ambulans, 1 otobüs, 2 traktör, 5 mobilet ve 2 motosikletin trafik tescil kayıtlarında yer aldığı, ancak Kamu İdaresi envanterinde bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, kamu kaynaklarının yönetimi ve hesap verme sorumluluğu açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mal yönetiminde etkinlik ve sorumluluklarını vurgulamaktadır. Taşınır Mal Yönetmeliği de harcama yetkililerinin taşınırların edinimi ve kullanımı konusundaki sorumluluklarını açıkça belirtmektedir. Bu çerçevede, kaybolan veya kötüye kullanılan taşınırların akıbetinin belirlenmesi ve sorumluların tespit edilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yer alan hükümler doğrultusunda, ekonomik ömrünü dolduran veya kullanılamaz hale gelen araçların hurdaya çıkarılması için gerekli belgelerin ibraz edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, tespit edilen taşıtların durumu hakkında mevzuat gereği gerekli işlemlerin yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: İdarenin Taşıtlarına İlişkin Envanter Kayıtları ile Trafik Tescil Kayıtlarının Uyuşmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin taşıtlarına ilişkin envanter kayıtları ile İlçe Emniyet Müdürlüğü trafik tescil kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda 1 ambulans, 1 otobüs, 2 adet traktör ve 5 adet mobilet 2 adet motosikletin trafik tescil kayıtlarında olmasına karşın Kamu İdaresinin envanterinde mevcut olmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde ise; kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı hükmü yer almaktadır.

18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden sorumlu olduğu, kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmaya veya yaptırmaya yetkili bulunduğu, taşınırların muhafazasından, yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27.9.2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

18.07.1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Araçların hurdaya çıkarılması” başlıklı 39’uncu maddesinde; ekonomik ömrünü doldurma, eskime, yıpranma, kaza, yanma, tahrip edilme ve benzeri nedenlerle kullanılamaz duruma gelen araçların; sahiplerinin, kanuni temsilcilerinin, vekillerinin veya tüzel kişiliklerce yetkilendirilen kişilerin dilekçesi üzerine, muayeneye tabi tutulmadan; ilgili vergi dairesinden alınmış motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası, trafik idari para cezası ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30’uncu maddesine göre verilen idari para cezaları ile geçiş ücreti borcu bulunmadığına dair ilişik kesme belgesinin veya hurdaya ayrılmasında sakınca bulunmadığına dair belgenin ibrazı ve kayıtlarında haciz, rehin, tedbir gibi kısıtlayıcı şerhler bulunmaması halinde, müracaat tarihi itibarıyla herhangi bir trafik tescil şube veya bürosunda hurdaya çıkarılacağı belirtilmiştir.

Kamu İdaresinin taşıtlarına ilişkin envanter kayıtları ile İlçe Emniyet Müdürlüğü trafik tescil kayıtları karşılaştırıldığında sonucunda; 1 ambulans, 1 otobüs, 2 adet traktör, 5 adet mobilet ve 2 adet motosikletin trafik tescil kayıtlarında bulunmasına karşın Kamu İdaresinin envanterinde mevcut olmadığı görülmüştür.

Söz konusu taşıtların akıbetinin belirlenmesi, kayıp ve kötüye kullanılmasından sorumlu olanların tespit edilmesi ve mevzuatın gerektirdiği işlemlerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.