ÖZET: İdarenin, Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunması gereken coğrafi verilerin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’nün faaliyet alanlarındaki temel ve tematik verilerin tanımlanmadığı, ayrıca Ulusal Coğrafi Veri Portalı’na aktarılmış coğrafi veri setleri ile metaverilerin eksik olduğu gözlemlenmiştir. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan verilerin güncellenmediği ve binalara ait sayısal verilerin işlenmediği de belirtilmiştir.

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu’nun aldığı kararlar doğrultusunda, coğrafi verilerin tespit edilmesi ve açık veri haline getirilmesi için gerekli çalışmaların yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu kurumlarının, kendi sistemleri üzerinden sundukları coğrafi verileri belirlenen süre içinde Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu’na aktarması beklenmektedir. Ancak, bu süreçte bazı eksiklikler ve gecikmeler yaşandığı ifade edilmektedir.

Sonuç olarak, idarenin sorumluluğunda olan coğrafi verilerin üretim planlamasının hızlandırılması ve Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunulması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Ayrıca, mevcut verilerin güncellenmesi ve dokümanlara uygun hale getirilmesi de gerekmektedir.

BULGU: İdarenin Üretmekle Yükümlü Olduğu Coğrafi Verilerin Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu Üzerinden Sunulması İşlemlerinin Tamamlanmamış Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Coğrafi Bilgi Sisteminin Kurulması Hakkında Yönetmelik kapsamında Bakanlık Merkez Teşkilatı bünyesindeki Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü faaliyet alanlarındaki tematik ve temel verilerin tanımlanmadığı, Ulusal Coğrafi Veri Portalına aktarılmış coğrafi veri setlerinin ve bunlara ait metaverilerin bulunmadığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün portal üzerinden yayınladığı verilerin güncellenmediği, binaların iş sonu projelerindeki sayısal verilerinin (uygulama koordinatlarının) işlenmedikleri görülmüştür.

7.11.2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Coğrafi Bilgi sistemleri Hakkında 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulan Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Kurulu’nun (TUCBS) 02.09.2021 tarihli toplantısında alınan Kararların 2’nci maddesinde; Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından Yerel Yönetimler kapsamında üretilen coğrafi verilerin Aralık 2021 tarihine kadar tespit edilmesi, 3’üncü maddesinde; veri üreticisi kurumların Ulusal Coğrafi Paylaşım Matrisi kapsamında “Tasnif Dışı” olarak değerlendirilen verilerini 2022 yılı Aralık ayına kadar “Açık Veri” haline getirmesi için gerekli çalışmaları yapması, 8’inci maddesinde ise; Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu ile paylaşılan verilere ait meta verilerin de veri sahibi kurumlar tarafından 31 Haziran 2022 tarihine kadar eksiksiz bir şekilde kayıtlarının tamamlanması hususları yer almaktadır.

Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarınca, söz konusu 49 sayılı Kararname ekinde yer alan

Sayılı Liste Coğrafi Veri Temaları Listesinin 5’inci sırasında belirtilen “Bina” veri temasına ilişkin verilerinin de, sorumlu oldukları coğrafi verilerin veri tabanlarında tutulmasının sağlanarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformuna sunulmasının sağlanması gerekmektedir.

Bakanlık tarafından yaptırılan Kültür Merkezi binaları ile Kütüphane binalarına ait coğrafi verilerin Ulusal Coğrafi Bilgi Platformuna sunulmadığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce platformda yayınlanan binalara ait yapı sayısal bilgilerine yer verilmediği, kültür envanterinin haritaya işlenmesi çalışmalarının veri tanımlama dokümanlarına uygun formatta tamamlanmadığı belirlenmiştir.

49 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Geçici 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kamu kurum ve kuruluşları kendi sistemleri üzerinden sundukları ve tanımlama dokümanlarına uygun olan coğrafi veriyi, bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunar.” hükmü yer almaktadır.

Kamu idaresi tarafından düzeltme çalışmalarına başlanıldığı, ilgili birimlerin yazılı olarak yetkilendirildiği ve talimatlandırıldığı ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare’nin üretmekle yükümlü olduğu ancak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunulmayan coğrafi verilerin üretim planlamasının yapılarak Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden sunulması çalışmalarına hız verilmesi, söz konusu platform üzerinden veri sunumu gerçekleştirmekte olan birimlerdeki verilerin dokümanlara uygun olarak güncellenmesi gerekmektedir.