ÖZET: İdarenin vefat eden abonelerinin mirasçılarından alacaklarının tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Aydın ASKİ Tarifler Yönetmeliği’nin ilgili maddesi gereğince, abonenin ölümü durumunda borç ve alacakların varislerine geçeceği belirtilmektedir. Ancak, 31 Aralık 2024 itibarıyla 7.181 vefat eden abonenin varislerinin tespitine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı ve toplam alacak tutarının 5.134.214,63 TL olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum, alacakların zamanla artmasına ve tahsilinin daha da zorlaşmasına yol açabilir.

Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddesi, yasal mirasçıların belirlenmesi için sulh mahkemesi veya noterlikten mirasçılık belgesi alınabileceğini öngörmektedir. Kamu İdaresi, bu bulguları kabul ederek alacakların tahsili için gerekli işlemlere başladığını bildirmiştir. İdarenin, Kimlik Paylaşım Sistemi ve 4721 sayılı Kanun kapsamında elde edilecek verilerle vefat eden abonelerin varislerinden alacakların tahsilini sağlaması ve birikmiş alacakların önüne geçmek için önlemler alması önem arz etmektedir.

BULGU: İdarenin Vefat Eden Abonelerin Mirasçılarından Olan Alacaklarının Birikmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarenin vefat eden abonelerinden olan ve varislerinden tahsil edilmesi gereken alacaklarının tahsilinin gerçekleştirilmediği görülmüştür.

Aydın ASKİ Tarifler Yönetmeliği’nin “Abonelik koşulları ve uygulama esasları” başlıklı 44’üncü maddesinin on birinci fıkrasında “Abonenin ölümü durumunda borç ve alacakları varislerine intikal eder. Abonenin ölümünün İdarece öğrenildiği tarihten itibaren iki aylık süre içerisinde, birikmiş borçları ödemek kaydıyla, varislerin İdareye başvurarak mevcut aboneliği kendi adlarına veya mirasçılardan biri adına devralacaklarını bildirmemeleri halinde, mevcut abonelik iptal edilerek tahakkuk eden tüm borçlar mirası reddetmemiş varislerden tahsil edilir” denilmektedir.

Anılan hükümden, abonenin vefatı durumunda aboneye ait tüm borç ve alacakların varislerine intikal edeceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, söz konusu alacakların tahsilinde vefat eden abonelerin varislerinin kim ya da kimler olduğunun tespiti önem kazanmaktadır.

Yapılan incelemede, 31.12.2024 itibarıyla 7.181 vefat etmiş abone olduğu, abonelerin sistem üzerinde aktif olarak yer aldığı, abonelerin varislerinin tespiti konusunda çalışmalar yapılmadığı ve söz konusu abonelerden olan toplam alacak tutarının 5.134.214,63 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından söz konusu alacakların tahsili için gerekli tedbirler alınmadığı takdirde bu alacakların giderek artacağı ve tahsilinin daha da zorlaşacağı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Mirasçılık belgesi” başlıklı 598’inci maddesindeki “Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir” hükmü gereğince yasal varislerin kimler olduğunun maddede anılan makamlardan tespit edilmesi mümkün gözükmektedir.

Kamu İdaresi göndermişolduğu cevapta bulgukonusu hususu kabul etmiş olup alacakların tahsili için gerekli takip işlemlerine başlanıldığını ifade etmiştir.

Bu itibarla; İdare tarafından gerek Kimlik Paylaşım Sistemindeki mevcut bilgi ve veriler gerekse 4721 sayılı Kanun’daki yetkili makamlar tarafından edinilecek bilgi ve veriler çerçevesinde vefat eden abonelerin varislerinden olan alacakların tahsilinin sağlanarak İdarenin alacaklarının birikmemesi için gerekli önlemler alınması gerekmektedir.