|
ÖZET: İdareye ait akaryakıt istasyonlarında merkezi otomasyon sisteminin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekmiştir. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesi gerektiğini vurgularken, iç kontrol sisteminin de bu süreçte önemli bir rol oynadığı belirtilmektedir. Ancak yapılan incelemeler, İdare tarafından kullanılan akaryakıtın şantiyedeki tanklardan temin edildiğini ve bu süreçte otomasyon sisteminin bulunmadığını ortaya koymuştur. Akaryakıt takibi, personel tarafından manuel olarak kaydedilmekte, bu durum ise hata yapma riskini artırmakta ve kaynak israfına yol açmaktadır.
Otomasyon sisteminin yokluğu, anlık verilere erişimi kısıtlamakta ve ihtiyaç duyulan raporlamaların yapılamamasına neden olmaktadır. İdarenin akaryakıt istasyonlarında, yakıtın türü, miktarı ve kullanıma dair bilgileri içeren bir otomasyon sisteminin kurulması gerekmektedir. Bu sistem, hem hata oranını azaltacak hem de personelin iş yükünü hafifletecektir. Dolayısıyla, iç kontrol zafiyetlerinin önlenmesi ve kaynakların daha etkin bir şekilde kullanılması sağlanacaktır. |
BULGU: İdareye Ait Akaryakıt İstasyonlarında Otomasyon Sisteminin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin, tasarrufundaki araçlara yakıt vermek için kullandığı akaryakıt istasyonlarının merkezi otomasyon sisteminin bulunmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “İç kontrol” başlıklı 55’inci maddesi uyarınca ise iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçler şeklinde tanımlanmış olup, iç kontrol sistemi ile mali iş ve işlemlerin kontrol sürecinden geçirilip riskin en aza indirilmesi amaçlanmaktadır.
Yapılan inceleme neticesinde, İdarenin tasarrufundaki araçların akaryakıt ihtiyacının şantiyesinde bulunan akaryakıt tankından temin edildiği, bu istasyonda araçlara verilen akaryakıtların takibine ilişkin herhangi bir otomasyon sisteminin kurulmadığı, akaryakıt takibinin personel marifetiyle tutulan kayıtlar ile yerine getirildiği görülmüştür. Akaryakıt temin ve kullanım işleminin profesyonel bir sistem tarafından takip edilmemesi, İdare açısından iç kontrol zafiyeti oluşturmakta, hata yapma riskini artırmakta, kaynak ve zaman kaybına yol açmaktadır.
Ayrıca otomasyon sistemi olmadığı için bazı alanlara ilişkin anlık veriler (akaryakıt tankının anlık yakıt durumu vs.) temin edilememekte ve bu verilere ilişkin ihtiyaca uygun raporlama yapılamamaktadır.
Sonuç olarak İdarenin otomasyon bulunmayan akaryakıt istasyonlarında; satışın yapıldığı tarih ve saat, verilen yakıt tipi, yakıtın litresi, yakıt verilen aracın plakası, aracın fiili kullanımlarına ilişkin bilgiler vs. gibi verileri içerecek ve ihtiyaca uygun rapor sunacak bir sisteminin kurulması gerekmektedir. Böylece hata yapma riski en aza indirilecek, görevli personelin iş yükü azaltılacak ve iç kontrol zafiyetlerinin önüne geçilecektir.