|
ÖZET: İdareye ait taşınmazların izinsiz kullanımıyla ilgili yapılan incelemelerde, bu durum için herhangi bir önlem alınmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamuya ait arsa ve arazilerin izinsiz işgal edildiğini ve bu işgallerden kaynaklanan ecrimisil gelirlerinin tahakkuk ve tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Belediye Kanunu gibi yasal düzenlemeler, taşınmazların yönetimi ve işgallerin takibi konusunda idarelere çeşitli yetkiler tanımaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere taşınmaz edinme, kiralama ve tahsis etme gibi işlemleri gerçekleştirme yetkisi vermektedir. Ayrıca, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu, devlet mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda ecrimisil talep edilmesine olanak tanımaktadır. Bu kapsamda, işgal edilen taşınmazların tahliyesi için idarelerin gerekli adımları atması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak mevcut incelemelerde, bazı taşınmazlar için ecrimisil talep edilmediği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin bir şekilde yönetilmesi için taşınmazların izinsiz işgallerinin düzenli olarak denetlenmesi ve gerektiğinde ecrimisil talep edilmesi önem arz etmektedir. Bu süreçlerin yerine getirilmesi, kamu idaresinin kaynaklarını koruma ve yönetme sorumluluğunun bir parçasıdır. |
BULGU: İdareye Ait Taşınmazlar Üzerindeki İşgaller İçin Herhangi Bir Girişimde Bulunulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdareye ait arsa ve arazilerin izinsiz kullanıldığı ve bu kişilerden herhangi bir bedel alınmadığı, ecrimisil gelirlerinin tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu kaynakları arasında yer alan idare taşınmazlarına ilişkin temel düzenlemeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde yapılmış olup bu maddeye göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususlar ilgili kanunlarında düzenlenir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin h bendinde, mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek, belediyenin yetkileri arasında sayılmıştır.
2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.
Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmadığı belirtilmiştir. Aynı maddenin 4’üncü fıkrasında da; işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmektedir.
Dolayısıyla bu hükümlere istinaden, işgal altındaki idare taşınmazları için ecrimisil talep edilmesi ve akabinde tahliye işlemi için de talepte bulunulması gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede idareye ait bazı arsalarda binalar olmasına rağmen idarece ecrimisil talep edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu konusu hususun yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; kamu kaynaklarının mevzuata uygun olarak yönetilmesini teminen, arazilerin izinsiz olarak işgal edilip edilmediğinin belli aralıklarla kontrol edilmesi, taşınmazların işgal edildiğinin tespit edilmesi halinde ise fuzuli şagilden ecrimisil talep edilmesi gerekmektedir.