ÖZET: İdareye hibe edilen taşıtların muhasebe kayıtlarında iz bedeli ile muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, bağış ve yardımların kamu geliri olarak kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bedelsiz olarak edinilen taşıtların değerleri üzerinden muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu idarelerinin taşınırların kaydını tutma yükümlülüğünü vurgulamakta ve taşınırların değerlerinin doğru bir şekilde belirlenmesini sağlamaktadır. Bağış yoluyla edinilen taşınırların, bağış yapan tarafından sağlanan belgelerle veya değer tespit komisyonu tarafından belirlenen değer üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, İdareye hibe edilen 11 aracın 254 Taşıtlar Hesabında yalnızca 1 TL iz bedeli ile kaydedildiği görülmüştür.

Bu durum, İdareye bağışlanan araçların gerçek değerleri üzerinden kaydedilmemesi nedeniyle 254 Taşıtlar Hesabının eksik görünmesine yol açmıştır. Dolayısıyla, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdareye Bağışlanan Taşıtların İz Bedeli ile Muhasebeleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresine hibe edilen taşıtların muhasebe kayıtlarında iz bedeli ile muhasebeleştirildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; alınan bağış ve yardımların kamu geliri olduğu ifade edilmiş, “Bağış ve Yardımlar” başlıklı 40’ıncı maddesinde ise; kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımın gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 254 Taşıtlar Hesabının işleyişini düzenleyen 197’inci maddesinde; bedelsiz olarak kurumlara intikal eden taşıtların tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydı yapılacağı belirtilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu belirtilmiş ve önceki yıllardan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırların miktar ve değer olarak kayıtlarda yer alması gerektiği ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in “Kayıt Zamanı, Kayıt Değeri ve Değer Tespit Komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise; taşınır giriş ve çıkışlarının Taşınır İşlem Fişine dayanılarak yapılacağı, bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırların bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer üzerinden, belli bir değer yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değer üzerinden kayıtlara alınacağı düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümleri gereğince, hibe olarak alınan taşınırların belirtilen değer ile muhasebeleştirilmesi, bu değer yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değer üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdareye hibe edilen 11 adet aracın 254 Taşıtlar Hesabında 1TL iz bedeli ile muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
İdareye bağışlanan araçların gerçek değeri üzerinden kaydedilmemesi, 254 Taşıtlar Hesabının olması gerekenden eksik görünmesine neden olmuştur. Muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.