|
ÖZET: İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Derik Belediyesi’ne tahsis edilen ve Hazineye ait olan bir taşınmazın, muhasebe sisteminde yer almadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 192. maddeleri, kamu idarelerinin taşınmazlarını izlemek için gerekli muhasebe kayıtlarının nasıl tutulması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Bu düzenlemelere göre, tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden muhasebe hesaplarına borç ve alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, 18.130,31 m² yüzölçümlü tarla vasfındaki taşınmazın, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 5 Haziran 2023 tarihinde hayvan barınma merkezi yapmak üzere Derik Belediyesine tahsis edildiği, ancak bu taşınmazın belediyenin muhasebe kayıtlarında yer almadığı ortaya çıkmıştır. İlgili idare, tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının kontrol edileceğini ve süreçlerin titizlikle takip edileceğini belirtmiştir. Diğer kamu kurumları tarafından belediyeye tahsis edilen taşınmazların da, Yönetmelik hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınarak izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İdareye Tahsis Edilen Taşınmazın Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mülkiyeti Hazineye ait olup Derik Belediyesine tahsis edilen taşınmazın muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; 188’inci maddesinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabına ilişkin olarak “Arazi ve arsalar hesabının, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı” ifade edilmiş, “tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak, tahsis edilen arazi ve arsalardan tahsisi kaldırılanların maliki kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba borç ve 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç, tahsisli kullanılan arazi ve arsalardan tahsisi kaldırılanların tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba alacak ve 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği” “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesi 1’inci fıkrasında düzenlenmiştir.
Benzer şekilde Yönetmeliğin; 192’nci maddesinde 252 Binalar Hesabına ilişkin olarak “Binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı” ifade edilmiş, “tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği, tahsis edilen binalardan tahsisi kaldırılanların maliki kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsise konu edilen binaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği, tahsisli kullanılan binalardan tahsisi kaldırılanların tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği” “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesi 1’inci fıkrasında düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in yukarıdaki hükümleri gereği; tahsise konu edilen arazi, arsa ve bina gibi taşınmazların, taşınmazın niteliğine göre Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yer alan 250 Arazi ve Arsalar / 252 Binalar – 257 Birikmiş Amortismanlar Hesapları ile 500 Net Değer Hesaplarının alt detay kodlarına yapılacak muhasebe kayıtları ile tahsis eden ve tahsis edilen kurumlarca muhasebeleştirilerek ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Söğütözü Mah. 154 ada 7 parsel numarasında kayıtlı, 18.130,31 m2 yüzölçümlü, tarla vasfındaki taşınmazın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından 05.06.2023 tarihinde hayvan barınma merkezi yapılmak üzere Derik Belediyesine tahsisinin yapıldığı, idarece belediyeye tahsis edilen ve mevcut haliyle üzerinde hayvan barınağı bulunan bahse konu taşınmazın kurum muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
İdarece verilen cevapta, kuruma tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenip izlenmediğinin kontrol edileceği, sonraki süreçlerin titizlikle takip edileceği ifade edilmiştir.
Diğer idare, kurum ve kuruluşlar tarafından belediyeye tahsis edilen taşınmazların, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereği muhasebe kayıtlarına alınarak ilgili hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir.