ÖZET: Üniversite personelinin idari görev ödeneği, yabancı dil tazminatı, aile yardımı ödeneği ve makam tazminatı gibi ödemelerindeki durum değişikliklerinin yeterince takip edilmediği tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili diğer mevzuatlar çerçevesinde, bu ödeneklerin kimlere ve hangi şartlarla verileceği belirlenmiştir. Ancak, denetimler sonucunda, yabancı dil seviyesinde düşüş yaşayan personelin durumu, idari görev süresi sona erenlerin yeni statüleri ve aile durumundaki değişikliklerin güncellenmediği görülmüştür.

Üniversitede mevcut olan bilgi sistemi, personel bilgilerini izlemek ve raporlamak için tasarlanmış olsa da, ilgili birimlerin zamanında veri girişi yapmaması nedeniyle işlevselliği azalmıştır. Bu durum, insan kaynaklarıyla ilgili doğru ve güvenilir bilgi akışını engellemektedir. Kamu İdaresi, personelin durum değişikliklerinin takip edilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, personel ödemelerine ilişkin bilgi ve belgelerin düzenli bir şekilde temin edilmesi ve otomasyon sistemine bu değişikliklerin yansıtılması önem arz etmektedir. Bu, hem kaynakların etkin yönetimi hem de mevzuata uygunluğun sağlanması açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: İdari Görev Ödeneği, Yabancı Dil Tazminatı, Aile Yardımı Ödeneği ve Makam Tazminatı Alan Personelin Durumlarındaki Değişikliklerin Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite personelinden idari görev ödeneğinden yararlananların, yabancı dil tazminatı alanların, aile yardımı ödeneği alanların ve makam tazminatı alan personelin bilgilerindeki değişikliklerin takip edilmediği görülmüştür.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2’nci maddesinde, yabancı dil tazminatının kimlere ne tutarda ödeneceği düzenlenmiştir. Buna göre aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta olan personele, (kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalışan personel dahil), Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca müştereken belirlenen dillerden yine bu iki kurum tarafından tespit olunan esas ve usuller çerçevesinde yapılan yabancı dil seviye tespiti sonunda her bir dil için aylık yabancı dil tazminatı ödenebilmektedir. Ayrıca yapılan sınavlar beş yıl süreyle geçerli olup bu sürenin bitiminde sınava girmeyenlerin yabancı dil seviyeleri bir alt düzeye inmiş sayılarak, seviyeleri (C) düzeyinde olanların yabancı dil tazminatları kesilmektedir.

657 sayılı Kanun’un Aile Yardımı Ödeneği başlıklı 202’nci maddesinde memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından her biri için de 250 gösterge rakamının (72’nci ay dâhil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir hükmü yer almaktadır.

2914 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde ise idari görev ödeneğinin kimlere ne oranda verileceği düzenlenmiş, bu ödenekten yararlanacaklar Rektör, Rektör Yardımcıları, Dekanlar, Dekan Yardımcıları, Enstitü ve Yüksekokul Müdürleri, Konservatuar Müdürleri, Bölüm Başkanları, ile Enstitü, Yüksekokul ve Konservatuar Müdür Yardımcıları şeklinde sayılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek 26’ıncı maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunun Ek 2’nci maddesi hükümleri uyarınca anılan Kanunlara ekli Makam Tazminatı Cetvelinde yer alan kadro unvanlarına atanan personele anılan cetvellerde bu unvanlar için belirlenen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktar üzerinden makam tazminatı ödeneceği düzenlenmiştir.

5018 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde iç kontrolün tanımı yapılmış, 56’ncı maddesinde ise iç kontrolün amacının; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde yönetilmesi, mevzuata uygun faaliyet gösterilmesi, mali karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesi, karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesi, varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını sağlamak olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idari görev ödeneği, yabancı dil tazminatı, aile yardımı ve makam tazminatı ödenen personelden durumunda değişiklik olanların takip edilmesi gerekmektedir.

Üniversitede yürütülen denetimler neticesinde; yabancı dil seviyesi bir alt seviyeye inen personelin yabancı dil durumunun takip edilmediği, idari görevi biten personelin yeni durumunun, aile durumunda değişiklik olan ve personelin makam tazminat oranlarının kadro unvanlarına göre güncellenmediği tespit edilmiştir.

Üniversitede ilgili personele ait bilgilerin yer aldığı, izlenip raporlanabildiği bir bilgi sistemi mevcut olsa da ilgili birimler tarafından zamanında ve güncel bilgilerin bu sisteme veri girişinin yapılmaması nedeniyle işlevsel olmadığı ve Üniversite insan kaynakları hakkında yeterli, doğru, tam ve güvenilir bilgi sunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İdaresince, idari görev ödeneği, yabancı dil tazminatı ve yükseköğretim tazminatı alan personelin durumlarındaki değişikliklerin takip edilmesine yönelik olarak gerekli hassasiyetin gösterilmesi için ilgili birimlerin uyarıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; personel ödemelerine esas bilgi ve belgelerin düzenli olarak temin edilmesi ve otomasyon sistemine değişikliklerin yansıtılması gerekmektedir.