ÖZET: İdari para cezalarında erken ödeme indirimi tutarlarının giderleştirilmesi işlemi ile ilgili olarak yapılan denetleme sonucu, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü tarafından idari para cezası kararları verilen tutarların tahakkuk ve tahsilatının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 51, 52 ve 53’üncü maddelerine uygun olarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlendiği fakat bu tutarlardan ödenenlerde uygulanan %1/4 indirim tutarının ise MYMY hükümlerine aykırı olarak 630.99.99.00.00 ekonomik koduyla muhasebeleştirilerek giderleştirildiği tespit edilmiştir. Denetim sonucuna göre, idari para cezalarının tahakkuk ettiği tarihten itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde %1/4 indirimli olarak uygulanması gerektiği ve bu tutarlar 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç kaydı yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

BULGU: İdari Para Cezalarında, Erken Ödeme İndirimi Tutarlarının Giderleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

İdare tarafından verilen idari para cezalarından erken ödeme indirimi uygulananlarda, indirilen tutarın 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmeyip gider kaydedildiği görülmüştür.
Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürülüğü, 2548 sayılı Gemi Resmi Kanunu’nun 6’ncı maddesinde sayılı hallerin tespiti halinde idari para cezası kararı vermeye yetkili kılınmış olup Kanun’un 7’nci maddesi ile de para cezalarının Genel Müdürlük bütçesine gelir yazılacağı hüküm altına alınmıştır.
2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Uygulama Yönetmeliğinden doğan mali işlemlerdeki görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarına ilişkin hükümlerin yer aldığı Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Gemi Sağlık Resmi Mali İşlemler Yönergesinin idari para cezalarının tahakkuk ve tahsilinin düzenlendiği 15’inci maddesinin 2’nci fıkrası ile tahakkuk eden idari para cezaları yargı yoluna başvurulmadan önce 15 gün içinde ödenirse % “indirimli” olarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede; Genel Müdürlük tarafından, yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, idari para cezası kararı verilen tutarların tahakkuk ve tahsilatının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 51, 52 ve 53’üncü maddelerine uygun olarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlendiği ancak, bu tutarlardan mevzuatta öngörülen 15 günlük süre içesinde ödenenlerde uygulanan % “indirim” tutarının ise MYMY hükümlerine aykırı olarak 630.99.99.00.00 ekonomik koduyla muhasebeleştirilerek giderleştirildiği tespit edilmiştir.
MYMY’nin 397 ve 398’nci maddelerinde, her ne kadar kamu idarelerinin “mal ve hizmet satışlarına” ilişkin olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabını kullanılacağı belirtilmişse de aynı Yönetmelik’in 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 53’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinin 3 numaralı alt bendinde “Kamu idarelerinin mal ve hizmet satışlarından yapılan iskonto ve diğer indirimler ile iade edilen mal ve hizmetin satış bedeli dışında bu hesapta kayıtlı alacaklardan yapılan terkin ve indirimler bu hesaba alacak, terkinler 630-Giderler Hesabına, indirimler 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına borç kaydedilir.” Denilerek “mal ve hizmet satışı dışında” 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenen alacaklardan yapılan indirimlerin 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabına kaydedileceği açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabında tahakkuku yapılan idari para cezalarından, erken ödeme indirimi uygulanan tutarlarının 610 hesabına borç kaydı gerekmektedir.
Sonuç olarak, İdare tarafından verilen idari para cezalarından 1/4 indirimi uygulananlarda, indirilen tutarın 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmeyip gider kaydedilmesi, faaliyet sonuçları tablosunda, giderlerin olduğundan fazla; indirim, iade ve iskontoların ise az görünmesine yol açmaktadır.