| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık İl Müdürlükleri tarafından uygulanan idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığını ortaya koymuştur. İndirimli tahsilat tutarları, 610 İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmemekte, bu durum Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda hatalı verilere yol açmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, e-tahsilat sistemine entegrasyon çalışmalarını sürdürmektedir. |
BULGU: İdari Para Cezalarından Yapılan İndirimlerin Muhasebeleştirilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık İl Müdürlükleri tarafından verilen idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Bakanlıkça 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu, 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu hükümleri çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası uygulanmaktadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17’nci maddesinin altıncı fıkrasında ise söz konusu idari para cezalarının kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenmesi halinde dörtte üçünün tahsil edileceğine yönelik hükme yer verilmektedir. Kanun yoluna başvuru süresi ise kararın tebliği veya tefhiminden itibaren 1 ay olarak belirlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 610 İndirim, iade ve iskontoları düzenleyen 397’nci maddesinde bu hesabın, kamu idarelerinin mal veya hizmet satışlarına ilişkin olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan mevzuatı gereğince yapılan ret ve iadeler ile genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde tahakkuk ettirilen ihracatta katma değer vergisi iadesi, vergi indirimi, erken ödeme indirimi ve benzeri vergi iadesi tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı hükmü yer almaktadır.
Uygulamada tahsil edilen idari para cezaları indirimli haliyle doğrudan 100 Kasa ve 102 Banka hesaplarıyla ilişkilendirilmekte; indirim tutarları 610 İndirim, iade ve iskontolar hesabında izlenmemektedir. 2022 yılında %25 indirimli olarak tahsil edilen idari para cezası tutarı 19.842.009,63 TL olup erken ödeme sebebiyle indirilen tutar 6.614.003,21 TL’ye tekabül etmektedir. 610 İndirim, iade ve iskontolar hesabının yapılan indirim tutarı kadar noksan bakiye vermesi nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosu doğru veri sunmamaktadır.
Piyasa gözetimi ve denetimi kapsamındaki idari para cezalarının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesini teminen Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) tarafından sağlanan e-tahsilat sistemine entegrasyon çalışmalarının devam ettiği, bunu müteakip metroloji ve standardizasyon hizmetleri, ölçü aletleri ve sanayi sicil işlemleri ile ilgili para cezalarının da aynı sisteme alınmasına ilişkin entegrasyon çalışmalarına başlanacağı kamu idaresince belirtilmişir.
Bakanlık İl Müdürlükleri tarafından verilen idari para cezalarından kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenenler için yapılan indirimlere ilişkin tutarların mali tablolarda izlenmesi sağlanmalıdır.