|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversite ve döner sermaye kapsamında yapılan işlerin ödemelerinde idari para cezalarının nazım hesaplarda takip edilmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür cezaların nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğini tanımlamaktadır. Özellikle, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün yazısında, kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının “998.51-Verilen İdari Para Cezaları” hesabında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
2021 yılında üniversite, “SUBÜ Stüdyo Yapımı, Ofis, Çatı Yalıtım ve Muhtelif Tadilatlar Yapım İşi” ile “Kocaali MYO İkmal İnşaatı Yapılması İşi” kapsamında toplam 44.268 TL tutarında iki idari para cezası uygulamıştır. Ancak bu cezalar, nazım hesaplarda kaydedilmemiştir. Kamu idaresi, bu cezaların 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’na dayandığını ve dolayısıyla muhasebe kayıtlarında yer almadığını belirtmiştir. Fakat, ilgili yazıda idari para cezalarının muhasebeleştirilmesine dair genel bir çerçeve sunulmuş olup, tüm para cezalarının belirtilen yöntemle kaydedilmesi gerektiği açıktır. Sonuç olarak, idare tarafından verilen tüm idari para cezalarının, Maliye Bakanlığı’nın belirlediği kurallara uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 998.51 hesabına borç, 999 hesabına ise alacak kaydı yapılması ve tahsil edilen tutarların da uygun şekilde kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: İdari Para Cezalarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kurumun yapım işleri ödemelerinde, ödeme emri belgesi üzerinden uyguladığı idari para cezalarının nazım hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 533/E ve 533/F maddelerinde 998 Diğer Nazım Hesaplar hesabının niteliği ve hesabın işleyişi tanımlanmıştır. Yönetmelik’in 533/F maddesinin 4’üncü bendinde;
“Bakanlıkça bu hesaba yardımcı hesap açmak suretiyle izlenmesine karar verilen tutarlar bu hesabın ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.”
Denilmektedir.
Söz konusu idari para cezalarının muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.02.2013 tarihli ve 2261 sayılı yazısında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının “998.51- Verilen İdari Para Cezaları” yardımcı hesaplarında izleneceği belirtilmiştir. Aynı yazıda, bahsi geçen kamu idarelerince bir idari para cezası verildiğinde, 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılacağı; ödeme süresi içerisinde tahsil edilen tutarların 998-Diğer Nazım Hesaplar Hesabına (998.51-Verilen İdari Para Cezaları) alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Üniversite tarafından 2021 yılında “SUBÜ Stüdyo Yapımı, Ofis, Çatı Yalıtım ve Muhtelif Tadilatlar Yapım İşi” ve “Kocaali MYO İkmal İnşaatı Yapılması İşi”nde toplam 44.268 TL tutarında 2 adet idari para cezası verildiği ve bu tutarın nazım hesaplarda izlenmediği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında Muhasebat Genel Müdürlüğünün söz konusu yazısında belirtilen idari para cezalarının, 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu’nda yer alan para cezaları olduğu ve Üniversite tarafından verilen idari para cezalarının ihale kanunları ile ilgili cezalar olduğu için muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirtilmiştir.
Ancak yukarıda belirtildiği üzere ilgili yazıda idari para cezalarının muhasebe işlemlerinin nasıl yapılması gerektiği anlatılırken idari para cezalarının muhteviyatına ilişkin bir bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla idare tarafından verilen tüm para cezalarının muhasebeleştirilmesinde Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün belirlediği şekilde 998.51-Verilen İdari Para Cezaları hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabına alacak kaydı yapılması; tahsil edilen cezalar için de ters kayıt kullanılması gerekmektedir.