|
ÖZET: İdari para cezalarının takip ve tahsil edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin imar mevzuatı çerçevesinde uyguladığı bazı idari para cezalarının zamanında takip edilmediği tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesi, imar mevzuatına aykırılık tespit edilen durumlarda, ilgili idare encümeninin sorumlulara yönelik idari müeyyideleri uygulaması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu cezaların ne zaman ödenmesi gerektiğine dair özel bir süre düzenlemesi bulunmamaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu da kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesini zorunlu kılmaktadır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 37. maddesi, amme alacaklarının ödenmesi için bir süre belirlenmediği durumlarda, bu alacakların Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek usule göre tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Dolayısıyla, imar para cezalarının muhataplarına tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, 13.05.2022 ve 01.11.2022 tarihlerinde verilen imar para cezalarının takip ve tahsilatının gerçekleştirilmediği gözlemlenmiştir. Bu durum, kamu geliri niteliğindeki idari para cezalarının etkin bir şekilde takip edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: İdari Para Cezalarının Takip ve Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar mevzuatı uyarınca, Belediye Encümenince uygulanan idari para cezalarının bir kısmının takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “İdari müeyyideler” başlıklı 42’nci maddesinde; “Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde; kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
3194 sayılı Kanun’un 42’nci maddesi uyarınca idarece düzenlenen ve muhatabına tebliğ edilen idari para cezalarının (imar/inşaat para cezalarının) ne kadarlık bir sürede ödenmesi gerektiğine ilişkin olarak, 3194 sayılı Kanunda ve Uygulama Yönetmeliklerinde hüküm bulunmamaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 37’nci maddesinde; eğer kanunda amme alacağının ödenmesi için özel bir süre belirlenmemişse amme alacağının Maliye Bakanlığınca belirlenecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür. İmar Kanunu’nda ödeme için özel bir süre öngörülmediğinden, imar para cezalarının muhatabına tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Bir aylık süre içinde ödenmeyen para cezası, kesinleşmekte ve ödeme emri ile takip edilebilecek hale gelmektedir.
Yapılan incelemede, 3194 sayılı Kanun’un 42’nci maddesi uyarınca 13.05.2022 ve 01.11.2022 tarihlerinde Encümen tarafından verilen imar para cezalarının takip ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
3194 sayılı Kanun’un 42’nci maddesi uyarınca kamu geliri niteliğindeki idari para cezalarının takip ve tahsili sağlanmalıdır.