ÖZET: İdari para cezalarının yapılandırılması işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Bu durum, kesinleşmiş idari para cezası tutarlarının %50’sinin tahsil edilmesinden vazgeçilmesine yol açmıştır. 7326 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, yapılandırılacak alacakların kapsamını ve tahsilinden vazgeçilecek kısımları detaylı bir şekilde düzenlemektedir. Kesinleşmiş alacaklar için, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları uygulanarak belirlenen tutarın ödenmesi halinde, fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiştir.

Ancak, Kamu İdaresi’nin uygulamaları sonucunda, kesinleşmiş idari para cezalarının yapılandırılmasında kesinleşmemiş alacaklara ilişkin hükümler uygulanmış ve bu durum, asıl alacağın %50’sinin yanı sıra fer’i alacakların da tahsilinden vazgeçilmesine neden olmuştur. Bu yanlış uygulama, tahsil edilmesi gereken alacakların terkin edilmesine yol açarak, kamu idarelerinin gelirleri üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Dolayısıyla, kesinleşmiş idari para cezası alacaklarının yapılandırılmasında yalnızca ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

BULGU: İdari Para Cezalarının Yapılandırılmasına İlişkin İşlemlerin Mevzuata Uygun Olarak Tesis Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdari para cezalarının yapılandırılması işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmemesi nedeniyle kesinleşmiş idari para cezası tutarlarının %50’sinin tahsilinden vazgeçildiği görülmüştür.
7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un “Kapsam ve tanımlar” başlıklı 1’inci maddesi, “Kesinleşmiş Alacaklar” başlıklı 2’inci maddesi ve “Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacaklar” başlıklı 3’üncü maddesinde; yapılandırılacak alacakların kapsamı, alacağın mahiyetine göre tahsilinden vazgeçilecek kısımları ayrıntılarıyla düzenlenmiştir.
Söz konusu mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde;
Kesinleşmiş idari para cezası alacaklarının yapılandırılmasında, asıl alacağa Yİ-ÜFE aylık değişim oranları uygulanarak tespit edilecek tutarın ödenmesi şartıyla bu alacağa bağlı fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçileceği,
Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan idari para cezası alacaklarının yapılandırılmasında ise alacağın aslının %50’sine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları uygulanarak tespit edilecek tutarın ödenmesi şartıyla, asıl alacağın %50’si ve asıl alacağa bağlı feri alacakların tamamının tahsilinden vazgeçileceği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde belirtildiği üzere kesinleşmiş alacakların yapılandırılmasında şartların sağlanması halinde tahsilinden vazgeçilecek olan kısmın yalnızca asıl alacağın fer’ileri olduğu açıktır.
Ancak, Kamu İdaresi tarafından kesinleşmiş idari para cezalarının yapılandırılmasında kesinleşmemiş alacaklara ilişkin hükmün uygulanması suretiyle alacağın fer’ileriyle birlikte asıl alacağın %50’sinin tahsilinden vazgeçildiği tespit edilmiştir. Bu durum tahsil edilmesi gereken bir alacağın terkinine neden olduğundan İdare gelirleri bakımından olumsuz bir sonuç ortaya çıkarmaktadır.
Kesinleşmiş idari para cezası alacaklarının yapılandırılmasında, “Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacaklar” bakımından düzenlenmiş bulunan mevzuat hükümlerinin esas alınmaması gerekmektedir.