ÖZET: İdari para cezası erken ödeme indirimlerinin muhasebeleştirilmesi konusunda yapılan incelemelerde, bu indirimlerin 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bakanlık, gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası uygulama yetkisine sahiptir ve bu cezaların kanun yoluna başvurma süresi içinde ödenmesi durumunda %25 indirim uygulanmaktadır. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun ilgili maddeleri, idari para cezasının itiraz süresini ve tahsilat oranını düzenlemektedir.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, 610 nolu hesabın gelirlerden yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin yanlışlıkla giderler hesabında kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, ilgili mevzuata aykırıdır ve düzeltme gerektirmektedir.

Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin olarak gerekli bilgilendirmeleri yapmış ve taşra birimlerine talimatlar verilmiştir. Ayrıca, ilgili muhasebe birimlerinin uyarılması amacıyla Muhasebat Genel Müdürlüğü’ne yazı gönderilmiştir. 2019 ve 2020 yıllarında da benzer tespitlerin yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda, erken ödeme indirimlerinin doğru hesapta izlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İdari Para Cezası Erken Ödeme İndirimlerinin Giderler Hesabına Kaydedilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

İdari para cezası erken ödeme indirimlerinin 610 İndirim, İade ve İskontolar yerine, 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Bakanlık, ilgili mevzuat doğrultusunda görev alanı itibarıyla gerçek ve tüzel kişilere idari para cezası uygulama yetkisini haizdir. İlgili mevzuat doğrultusunda uygulanan idari para cezalarının kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödenmesi halinde, tutarlara %25 indirim uygulanarak peşin ödeme indirimi sağlanmaktadır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 17’nci maddesinin altıncı fıkrasında, idari para cezasını kanun yoluna başvurmadan ödeyen kişiden dörtte üçünün tahsil edileceği; 27’nci maddesinde ise, idari para cezası itiraz süresinin kararın tefhim veya tebliğinden itibaren on beş gün olduğu düzenlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı” başlıklı 397’nci maddesinde, hesabın niteliğine yer verilmiştir. Buna göre; 610 nolu hesap, gelir olarak tahakkuk eden tutarlardan yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılacaktır.
Bakanlık birimleri tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezaları için kanun yoluna başvurma süresi içerisinde ödeme yapılması halinde, ilgililer erken ödeme indiriminden yararlanmaktadır. Bu gelirlerden yapılan indirim, iade ve iskontoların ise 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede, idari para cezalarına ilişkin erken ödeme indirimlerinin muhasebeleştirilmesinde, 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabı yerine, 630 Giderler Hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Söz konusu uygulama Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin anılan hükmüne uygun değildir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup idari para cezalarının tahsil işlemlerinin vergi daireleri ve defterdarlıklar/mal müdürlükleri tarafından yürütüldüğü, bu nedenle gerekli bilgilendirme, düzeltme ve takibin yapılması için tüm taşra birimlerinin talimatlandırıldığı, ayrıca, ilgili muhasebe birimlerinin uyarılması hususunda Muhasebat Genel Müdürlüğüne yazı yazıldığı ifade edilmiştir.
2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da konu edilen hususa ilişkin tespitin 2021 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Bu itibarla, idari para cezalarına uygulanan erken ödeme indirimlerinin 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmesinin sağlanması gerekmektedir.