ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belirli bir süreyi gerektiren doğrudan temin işlemlerinde sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi çerçevesinde, büyükşehir belediyeleri ve diğer idareler için belirlenen mali sınırlar dahilindeki mal ve hizmet alımları, ilan ve teminat şartı olmaksızın doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilebilmektedir. Ancak, bu alımların teslimat veya hizmet süresinin belirli olması durumunda, sözleşme imzalanması zorunludur.

Yapılan incelemelerde, sözleşme yapılmadan gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının, mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir. Özellikle, teslimat süresi olan alımlarda sözleşme akdedilmemesi, yüklenicinin işin gerekliliklerini yerine getirmesini olumsuz etkilemektedir. Denetim bulguları üzerine, ilgili idare, sözleşme yapılması gereken durumlarda gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur.

Sonuç olarak, belirli bir süreyi gerektiren alımlarda, yüklenicilerin taahhütlerini zamanında ve mevzuata uygun şekilde yerine getirebilmeleri için sözleşme yapılması gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İfası Belirli Bir Süreyi Gerektiren Muhtelif Doğrudan Temin İşlerinde Sözleşme Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre doğrudan temin usulü ile yapılmış olan ve sözleşmesinin icrası belirli bir süreyi kapsayan mal ve hizmet alımlarında yüklenici firmalar ile sözleşme yapılmadığı görülmüştür.

Doğrudan temin yapmak suretiyle ihtiyaçların karşılanması yöntemi 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin 22/d maddesine göre, büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar (2024 yılı için 622.756,00 Türk Lirası), diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını (2024 yılı için 207.453,00 Türk Lirasını) aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüyle karşılanabilir.

Diğer taraftan, doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler 11.07.2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’de yapılmıştır. Konuya ilişkin olarak anılan Tebliğin “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur.” düzenlemesi yapılmıştır.

Bu düzenlemeye göre, doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi halinde, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunludur.

Yapılan incelemede, malın teslimi ve hizmetin süresi bir defalık olmayıp sözleşmesinin ifası belirli süreyi gerektiren mal ve hizmet alımlarının doğrudan temin yöntemiyle alınması sırasında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Doğrudan temin usulü ile gerçekleştirilen ve belli bir süre gerektiren mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde, yüklenici ile sözleşme akdedilmemiş olması mevzuata uygun değildir.

Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve ifası belli bir süreyi gerektiren alımlarda sözleşme yapılması zorunluluğuna uyulması noktasında gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, belirli bir süreyi gerektiren tedariklerde, yüklenicinin işi zamanında ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde yerine getirmesini sağlamak için mevzuatta öngörülen sözleşme yapılması zorunluluğuna uyulması gerektiği değerlendirilmektedir.