|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda, bazı yapım işlerinde ihale dokümanında belirtilen ödenek yüzdeleri ve tutarlarına uygun sözleşme düzenlenmediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 46. maddesi, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı sözleşme düzenlenemeyeceğini belirtmektedir. Bu durum, ihalelerin temel ilkelerine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İdare, 2023 ve 2024 yıllarında toplam 26 adet yapım işinde ödenek yüzdeleri ve tutarlarını sözleşme aşamasında değiştirmiştir.
Yapılan denetimlerde, idarenin sözleşme aşamasında ödenek dilimlerinde değişiklik yapmasının, teklif verenlerin tekliflerini etkileyebileceği ve bu durumun ihale sürecine olumsuz yansıyabileceği vurgulanmıştır. İdare, denetim raporuna yanıt vererek, belirtilen hususların düzeltileceğini ve gelecekteki ihale süreçlerinde sözleşmelerin ihale dokümanına uygun olarak düzenleneceğini taahhüt etmiştir. Ancak, mevzuatta belirtilen şartlar sağlanmadığı sürece, ihale dokümanındaki ödeneklerin değiştirilmeden sözleşme yapılması gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: İhale Dokümanında Belirtilen Şartlara Aykırı Sözleşme Düzenlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Bazı yapım işlerinde, ihale dokümanında yer alan ödenek yüzdeleri ve tutarlarına göre sözleşme ve iş programının yapılmaması nedeniyle ihalenin temel ilkelerine aykırı hareket edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun İhalenin sözleşmeye bağlanması başlıklı 46’ıncı maddesinde “İhale dokümanında belirtilen şartlara aykırı sözleşme düzenlenemez. Taahhüdün yerine getirilmesinde ihtilaflara neden olunmaması için bütün ihalelerin bir sözleşmeye bağlanacağı benimsenmiş olup, ihale dokümanı sözleşmelerin doğal eki olduğundan bu dokümana aykırı sözleşme yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. “olarak yer almaktadır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükümleri yer almaktadır.
İdare tarafından 2023 yılında ihale edilerek yapım süresi 2023 ve 2024 yılı olan 15 adet, 2024 yılında ihale edilerek yapım süresi 2024, 2025 ve 2026 yılı olan 11 adet olmak üzere aşağıdaki tabloda verilen toplam 26 adet yapım işinde ödenek yüzdeleri ve tutarlarının sözleşme aşamasında değiştirildiği, bu değişiklikler kapsamında yükleniciler tarafından iş programları sunularak idarece onaylandığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Ödenek Dilimleri Tablosu
| S.N. | İKN | İşin adı | İhale bedeli | İhale dokümanındaki | İhale dokümanındaki | Sözleşmedeki | Sözleşmedeki |
| S.N. | İKN | İşin adı | İhale bedeli | Ödenek %’leri |
Ödenek tutarları TL | Ödenek %’leri |
Ödenek tutarları TL |
| 2023/510817 | Gölcük ve karamürsel ilçeleri içme suyu depo ve hatları inş. | 16.539.425,00 | 2023 %60 2024 %40 |
9.923.655,00 6.615.770,00 |
2023 %58 2024 %42 |
9.592.866,50 6.946.558,50 |
|
| 2023/1401807 | İzmit, Gölcük, Darıca İlçeleri Altyapı Hatları ve Dere Islahı İnşaatı | 12.445.850,00 | 2023 %10 2024 %90 |
1.245.585,00 11.210.625,00 |
2023 %0,00 2024 %100 |
0,00 12.445.850,00 |
|
| 2023/1455850 | Solaklar Şantiyesi Kuka garajı ve Arşiv Binası Yapımı İnş. | 15.436.200,00 | 2023 %10 2024 %90 |
1.543.620,00 13.892.580,00 |
2023 %0,00 2024 %100 |
0,00 15.436.200,00 |
| 2023/1494077 | İzmit İlçesi Fuar Millet Bahçesi Altyapı Hatları ve | 27.253.025,00 | 2023 %10 | 2.725.302,50 | 2023 %0,00 | 0,00 | |
| 2023/1494077 | Kartepe İlçesi Maşukiye Mahallesi Atıksu Hattı İnş. | 27.253.025,00 | 2024 %90 | 24.527.722,50 | 2024 %100 | 27.253.025,00 | |
| Kartepe İlçesi Maşukiye Mahallesi Atıksu Hattı İnş. | 2024 %90 | 24.527.722,50 | 2024 %100 | 27.253.025,00 | |||
| 2023/1067681 | İzmit İlçesi Köseköy Stad Kavşağı İçmesuyu ve Geri | 3.637.850,00 | 2023 %40 | 1.455.140,00 | 2023 %35 | 1.273.247,50 | |
| 2023/1067681 | Kazanım Suyu Hatları İnşaatı |
3.637.850,00 | 2024 %60 | 2.182.710,00 | 2024 %65 | 2.364.602,50 | |
| Kazanım Suyu Hatları İnşaatı |
2024 %60 | 2.182.710,00 | 2024 %65 | 2.364.602,50 | |||
| İzmit İlçesi Kelledere ve Hacı Hızır Deresi İkmali, | %25 %75 |
2.738.748,75 8.216.246,25 |
%5,0 %95 |
547.749,75 10.407.245,25 |
|||
| 2023/1038664 | Başiskele İlçesi Atakent Mahallesi İsimsiz Dere Islahı | 10.954.995,00 | %25 %75 |
2.738.748,75 8.216.246,25 |
%5,0 %95 |
547.749,75 10.407.245,25 |
|
| İnşaatı | |||||||
| 2023/1146835 | Başiskele İlçesi Serdar | 2023 %10 | 1.875.719,00 | 2023 %0,00 | 0,00 | ||
| 2023/1146835 | mahallesi Depo ve İçmesuyu Hatları İnşaatı |
18.757.190,00 | 2024 %90 | 16.881.471,00 | 2024 %100 | 18.757.190,00 | |
| İzmit, Derince ve Kandıra | %30 %70 |
7.481.977,80 17.457.948,20 |
%25 %75 |
6.234.981,50 18.704.944,50 |
|||
| 2023/778803 | İlçeleri İçmesuyu, Atıksu Ve Yağmursuyu Hatları İnşaatı | 24.939.926,00 | %30 %70 |
7.481.977,80 17.457.948,20 |
%25 %75 |
6.234.981,50 18.704.944,50 |
|
| 2023/778803 | İlçeleri İçmesuyu, Atıksu Ve Yağmursuyu Hatları İnşaatı | 24.939.926,00 | 7.481.977,80 17.457.948,20 |
6.234.981,50 18.704.944,50 |
|||
| 2023/1033383 | Gölcük ve Karamürsel İlçeleri Muhtelif |
24.944.330,00 | 2023 %30 | 7.483.299,00 | 2023 %27 | 6.734.969,10 | |
| 2023/1033383 | mahallelerde Altyapı ve Abone Bağlantı Hatları İnş | 24.944.330,00 | 2024 %70 | 17.461.031,00 | 2024 %73 | 18.209.360,90 | |
| mahallelerde Altyapı ve Abone Bağlantı Hatları İnş | 2024 %70 | 17.461.031,00 | 2024 %73 | 18.209.360,90 | |||
| 2023/1283969 | İzmit, Başiskele İlçeleri İçme suyu Terfi Merkezi, Depo ve | 42.634.641,00 | 2023 %10 | 4.263.464,10 | 2023 %0,00 | 0,00 | |
| 2023/1283969 | İzmit, Başiskele İlçeleri İçme suyu Terfi Merkezi, Depo ve | 42.634.641,00 | 2024 %90 | 38.371.176,90 | 2024 %100 | 42.634.641,00 | |
| Bağlantı Hatları İnşaatı | 2024 %90 | 38.371.176,90 | 2024 %100 | 42.634.641,00 | |||
| 2023/1427005 | Başiskele, İzmit, Kartepe | 10.241.000,00 | 2023 %10 | 1.024.100,00 | 2023 %0,00 | 0,00 | |
| 2023/1427005 | ilçeleri altyapı hatları inşaatı | 10.241.000,00 | 2024 %90 | 9.216.900,00 | 2024 %100 | 10.241.000,00 | |
| 2023/1208983 | İzmit, Başiskele İlçeleri İçme | 2023 %10 | 3.477.000,00 | 2023 %0,00 | 0,00 | ||
| 2023/1208983 | suyu Terfi Merkezi, Depo ve Bağlantı Hatları İnşaatı | 34.770.000,00 | 2024 %90 | 31.293.000,00 | 2024 %100 | 34.770.000,00 | |
| suyu Terfi Merkezi, Depo ve Bağlantı Hatları İnşaatı | 34.770.000,00 | 2024 %90 | 31.293.000,00 | 2024 %100 | 34.770.000,00 | ||
| 2023/1336450 | Körfez İlçesi Tütünçiftlik | 2023 %10 | 7.650.000,00 | 2023 %0,00 | 0,00 | ||
| 2023/1336450 | Mah. İçmesuyu Depo, Terfi Merkezi ve Hatları İnşaatı | 76.500.000,00 | 2024 %90 | 68.850.000,00 | 2024 %100 | 76.500.000,00 | |
| Mah. İçmesuyu Depo, Terfi Merkezi ve Hatları İnşaatı | 76.500.000,00 | 2024 %90 | 68.850.000,00 | 2024 %100 | 76.500.000,00 | ||
| 2023/1026834 | Gebze Ve Dilovası İlçeleri | 15.668.198,00 | 2023 %15 | 2.350.229,70 | 2023 %5,0 | 783.409,90 | |
| 2023/1026834 | Muhtelif Depo İnşaatı | 15.668.198,00 | 2024 %85 | 13.317.968,30 | 2024 %95 | 14.884.788,10 | |
| 2023/1125978 | Başiskele, Gölcük ve | 2023 %10 | 3.992.700,00 | 2023 %0,0 | 0,00 | ||
| 2023/1125978 | Kartepe İlçeleri Dere Islahı ve Altyapı Hatları İnşaatı iş | 39.927.000,00 | 2024 %90 | 35.934.300,00 | 2024 %100 | 39.927.000,00 | |
| Kartepe İlçeleri Dere Islahı ve Altyapı Hatları İnşaatı iş | 39.927.000,00 | 2024 %90 | 35.934.300,00 | 2024 %100 | 39.927.000,00 | ||
| Derince, İzmit, Körfez | |||||||
| 2024/291980 | Derince, İzmit, Körfez | 58.484.992,00 | 2024 %65 | 38.015.244,80 | 2024 %59 | 34.506.145,28 | |
| 2024/291980 | İlçeleri Depo ve İçmesuyu Hatları İnş |
58.484.992,00 | 2025 %35 | 20.469.747,20 | 2025 %41 | 23.978.846,72 | |
| Kartepe İlçesi Çepni | 2024 %40 | 36.452.230,80 | 2024 %19 | 17.314.809,63 | |||
| 2024/553128 | mahallesi Altyapı Hatları | 91.130.577,00 | 2025 %50 | 45.565.288,50 | 2025 %76 | 69.259.238,52 | |
| İnşaatı | 2026 %10 | 9.113.0578,70 | 2026 %5,0 | 4.556.528,85 | |||
| Kartepe İlçesi Suadiye | 2024 %19 | 17.752.270,00 | 2024 %18 | 16.817.940,00 | |||
| 2024/553291 | Kartepe İlçesi Suadiye | 93.433.000,00 | 2025 %69 | 64.468.770,00 | 2025 %69 | 64.468.770,00 | |
| mahallesi Altyapı Hatları İnş | 93.433.000,00 | 2026 %12 | 11.211.960,00 | 2026 %13 | 12.146.290,00 | ||
| 2024/659627 | Başiskele, Gölcük, Darıca İlçeleri Atıksu Hatları ve | 52.901.195,00 | 2024 %65 | 34.385.776,75 | 2024 %61 | 32.269.728,95 | |
| 2024/659627 | Başiskele, Gölcük, Darıca İlçeleri Atıksu Hatları ve | 52.901.195,00 | 2025 %35 | 18.515.418,25 | 2025 %39 | 20.631.466,05 | |
| Dere Islahı İnşaatı | 2025 %35 | 18.515.418,25 | 2025 %39 | 20.631.466,05 | |||
| 2024/146455 | İzmit İlçesi Toramanlar Tarımsal Sulama Suyu Hattı | 151.591.915,00 | 2024 %55 | 83.375.553,25 | 2024 %50 | 75.795.957,50 | |
| 2024/146455 | 2 Etap İnşaatı | 151.591.915,00 | 2025 %45 | 68.216.361,75 | 2025 %50 | 75.795.957,50 | |
| 2024/349198 | Kandıra İlçesi Depo, İçme suyu ve Atıksu Hatları İnşaatı | 92.553.100,00 | 2024 %40 | 37.021.240,00 | 2024 %38 | 35.170.1178,00 | |
| 2024/349198 | Kandıra İlçesi Depo, İçme suyu ve Atıksu Hatları İnşaatı | 92.553.100,00 | 2025 %60 | 55.531.860,00 | 2025 %62 | 57.382.922,00 | |
| 2024/46289 | Kartepe İlçesi, Kuzuyayla Mevkii İçmesuyu, Atıksu ve | 61.167.761,00 | 2024 %55 | 33.642.268,55 | 2024 %53 | 32.418.913,33 | |
| 2024/46289 | Yağmursuyu hatları 2 Etap İnş |
61.167.761,00 | 2025 %45 | 27.525.492,45 | 2025 %47 | 28.748.847,67 | |
| 2024/306216 | Kartepe ve Başiskele İlçeleri | 45.935.373,00 | 2024 %100 | 45.935.373,00 | 2024 %98 | 45.016.665,54 | |
| 2024/306216 | Altyapı Hatları İnşaatı | 45.935.373,00 | 2025 %0,0 | 0,00 | 2025 %2,0 | 918.707,46 | |
| 2024/80664 | Gebze İlçesi Yağcılar ve Mollafenari Mahalleleri |
61.804.999,00 | 2024 %90 | 55.624.499,10 | 2024 %86 | 53.152.299,14 | |
| 2024/80664 | Gebze İlçesi Yağcılar ve Mollafenari Mahalleleri |
61.804.999,00 | 2025 %10 | 6.180.499,90 | 2025 %14 | 8.652.699,86 | |
| Depo ve altyapı hatları İnş | 2025 %10 | 6.180.499,90 | 2025 %14 | 8.652.699,86 | |||
| 2024/1074234 | Körfez ilçesi İlimtepe | 2024 %17 | 8.912.663,95 | 2024 %15 | 7.864.115,25 | ||
| 2024/1074234 | Mahallesi Muhtelif Cadde ve sokaklarda atıksu hatları inş. | 52.427.435,00 | 2025 %83 | 43.514.771,05 | 2025 %85 | 44.563.319,75 | |
| Mahallesi Muhtelif Cadde ve sokaklarda atıksu hatları inş. | 52.427.435,00 | 2025 %83 | 43.514.771,05 | 2025 %85 | 44.563.319,75 | ||
| 2024/1202826 | Körfez Mimar Sinan, Cumhu- riyet, Agahateş | 224.225.226,00 | 2024 %10 | 22.422.522,60 | %6 %91 |
13.453.513,56 204.044.955,70 |
|
| 2024/1202826 | mahalleleri içme suyu, atıksu ve yağmursuyu hatları inş. | 224.225.226,00 | 2025 %90 | 201.802.703,40 | 2026 %3 | 6.726.756,78 | |
| mahalleleri içme suyu, atıksu ve yağmursuyu hatları inş. | 2025 %90 | 201.802.703,40 | 2026 %3 | 6.726.756,78 |
Ödeneklerin sonraki yıla aktarılması fiyat farkı ödemelerinin artmasına ve bu nedenle İdarenin daha fazla maliyete katlanmasına neden olunabilecektir. Ayrıca ihaleye teklif veren isteklilerin sözleşmede yer alan ödenek dilimlerine göre teklif verdiklerinden, ödenek yüzdesi ve tutarı değişikliğinin teklif aşamasında bilinmesi halinde teklifleri farklı olabilecektir. Bu nedenle ihalenin temel ilkelerine aykırı hareket edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bulguda bahsedilen yapım işlerinde ihale dokümanında belirtilen ödenek yüzdeleri ve tutarları ile ilgili gerekli düzeltmelerin, devam eden işlerde ilgili birimler tarafından yapılacağı, geçici kabulü yapılmış işlerde ise kesin hesap aşamasında ilgili daire başkanlığı tarafından ödenek yüzdelerine uygun düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, bundan sonraki ihale süreçlerinde sözleşmelerin ihale dokümanına uygun olarak düzenleneceği ve imza altına alınacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapım işleri sözleşmelerinde mevzuattaki şartlar oluşmadığı müddetçe idarece ihale dokümanında yer alan ödeneğinin revize edilerek sözleşme yapılmaması gerekmektedir.