İhale Dokümanında Fiyat Farkı Verileceği Belirtilen Bazı Hizmet ve Yapım İşlerinde Fiyat Farkı Ağırlık Oranları ve Bunlara Dair Endekslerin Belirlenmemiş Olması (Sayıştay)

BULGU: İhale Dokümanında Fiyat Farkı Verileceği Belirtilen Bazı Hizmet ve Yapım İşlerinde Fiyat Farkı Ağırlık Oranları ve Bunlara Dair Endekslerin Belirlenmemiş Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Muhtelif yapım ve hizmet alım ihalelerinde, fiyat farkı verileceği hususu ihale vesaikinde yer almasına rağmen, fiyat farkı hesaplaması için belirlenmesi lazım gelen ağırlık oranları ve bu oranlara dair endeks/alt endekslerin belirlenmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde; sözleşme nevilerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usullerin tespitine Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanının (Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi öncesi “Bakanlar Kurulunun”) yetkili olduğu ifade edilmiştir.
4735 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine istinaden “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” ve “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” hususunda sırasıyla 2013/5215 sayılı ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Mevzubahis Esaslarda 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” hususundaki 5202 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmış olup 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen ve fiyat farkı ödenecek olan hizmet alımları ile yapım işlerinde; fiyat farkı hesabında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin mahiyetine ve işte kullanılan girdilere uygun, toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zaruri olduğu ifade edilmiştir.
Ayrıyeten, 5202 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yayımlanan Esasların, yayımı tarihinden 30 gün sonra muteber olacağı da yine aynı Esaslarda belirtilmiş olduğundan, fiyat farkına dair hükümlerin meriyet tarihinin 26.03.2022 olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale vesaikinde fiyat farkı ödeneceği belirtilmiş olan ve 26.03.2022 veya akabindeki bir tarihte ihale ilanı veyahut duyurusu yapılan hizmet alımları ve yapım işleri ihalelerinde, fiyat farkı hesabında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zaruri olduğu sarihtir.
Yapılan incelemede; 26.03.2022 tarihi ila 31.12.2022 tarihi arasında 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilmiş ve 2023 yılında da ödemeleri mevcut olan hizmet alımları ile yapım işlerinin ekseriyetinde, fiyat farkı ödeneceği ihale vesaikinde belirtilmiş olmasına rağmen fiyat farkı hesabında kullanılacak ağırlık oranlarına dair sabit katsayıların ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin ihale dokümanında gösterilmediği tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, mevzubahis hususta daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.
İhale vesaikinde fiyat farkı verileceğine dair hüküm bulunan ve 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilmiş hizmet ve yapım işlerinde, fiyat farkı hesabında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin/alt endeksin belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir.