İhale dokümanında özürlü işçi çalıştırma zorunluluğunun maliyet hesaplamalarına etkisi nasıl değerlendirilmelidir (KİK)

Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 14.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/153755 İKN’li “Veri Hazırlama ve Kontrol Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak,

Gökkuşağı Sosyal Hizmetler Sağ. Yat. Bil. Sis. Gıda Tem. Hizm. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 19.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 31.12.2012 tarih ve 43772sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 28.01.2013 tarih ve 2013/UH.II-637 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Beltur Turizm Taş. Otom. Gıda Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 14. İdare Mahkemesinin 29.05.2013 tarih ve E:2013/442 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulunun 10.07.2013 tarih ve Y.D. İtiraz No:2013/3338 sayılı kararı ile “… Davacı tarafından, ihale konusu iş kapsamında sunulan teklifte, asgari işçilik maliyetinin, hizmetin 62 kişi ile verilecek olması gözetilerek ve yukarıda yer verilen 4857 sayılı Kanun gereğince belirlenen 2 kişiden oluşan özürlü personele ilişkin Hazinece karşılanacak tutarın, hesaplanan birim işçilik maliyeti tutarından düşülerek belirlendiği, diğer teklif sahipleri tarafından ise 4857 sayılı Kanunun yukarıda verilen hükmü dikkate alınmaksızın 62 işçi üzerinden maliyet hesaplaması yapıldığı görülmektedir.

4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesi gereğince belirli bir sayının üzerinde işçi çalıştırılan işyerlerinde % 3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunluluk olması nedeniyle, söz konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken bu hususa dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, işverenlere ait olan prim miktarının yukarıda anılan madde kapsamında çalıştırılan özürlü işçiler bakımından Hazinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödeneceği anlamına gelecektir.

Her ne kadar, ihale dokümanına karşı itiraz yoluna gidilmeyerek ihale kapsamında anılan dokümanın kesinleştiği görülmekte ise, mevzuatta Hazine tarafından karşılanacak giderlerin teklifte yer alıp almayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında, idarece ihale dokümanı hazırlanırken ve maliyet bileşenleri belirlenirken bu tür özel durumlara dikkat edilmesi ihalenin sağlıklı yürütülmesi bakımından da zorunlu bulunmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından, Kanun’da belirlenen asgari yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 2 adet özürlü işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.”şeklinde gerekçe belirtilerek Ankara 14. İdare Mahkemesinin 29.05.2013 tarih ve E:2013/442 sayılı kararının kaldırılmasına ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 28.01.2013tarih ve 2013/UH.II-637sayılı Kurul kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyetbaşvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.