İhale dokümanındaki katılımı kısıtlayıcı düzenlemeler rekabeti nasıl etkiler ve iptal kararına gerekçe oluşturur mu (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle teklif değerlendirmesi sonucunda tekliflerinin geçerli olduğunun tespit edildiği ve tek geçerli teklif sahibi istekli oldukları, ancak idarece bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği, teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin altında olduğu da dikkate alınırsa ihalenin iptal kararının iptalinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, 29 adet ihale dokümanı alındığı, ihaleye altı isteklinin katıldığı, söz konusu isteklilerden ikisinin teklifinin teklif zarflarında yalnızca ihaleye katılamadıklarını bildiren bir yazı bulunması, birinin teklifinin ise makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belge sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve geriye kalan üç isteklinin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçildiği tespit edilmiştir.

Bahse konu üç istekliden başvuru sahibi hariç diğer ikisinin, teklifleri kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğundan aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve bunun neticesinde birinin sorgulamaya cevap vermediğinden, diğerinin ise sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülmediğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve tek geçerli teklif sahibi olarak başvuru sahibi On Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin kaldığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, ihale komisyonu kararında “İhale dokümanında ön görülen yeterliliğe sahip olduğu tespit edilen tek istekli On Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti 4.699.200,00 – TL tutarında teklif vermiştir. İdarece yaklaşık maliyet ise, kar dahil 4.701.703,75 – TL olarak belirlenmiştir.

İhale konusu işin yaklaşık maliyeti ile geçerli tek teklif dikkate alındığında, Yasada öngörülen ‘ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması’ kuralı ile ‘ekonomik açıdan en avantajlı teklif’ ilkesinin gerçekleştirilemediği, üstün kamu yararının tam olarak sağlanamadığı sonucuna varılmıştır.

Söz konusu sorunları aşmak için, işin süresi de göz önünde bulundurularak ihale dokümanının yeniden hazırlanması, ihaleye yeterli katılımı ve rekabet ortamını sağlayacak düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Buna göre, 4734 sayılı Yasanın 39/1 maddesine uygun olarak bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali için iş bu kararımızın ihale yetkilisine sunulmasına 07/11/2012 tarihinde
Oybirliği ile karar verilmiştir.” hususlarına yer verilerek ihale yetkilisinin onayıyla ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü bulunmaktadır.

Sonuç olarak, ihale mevzuatı çerçevesinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesinde idarelerin serbest olduğu ve incelenen ihalede idarece tek geçerli teklifi sunan başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyete yakın olması dikkate alınarak temel ilkeler olan ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ile rekabetin sağlanması ilkelerinin yerine getirilmediği sonucuna varıldığı ve bu durumun ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerden kaynaklandığının değerlendirildiği, nitekim 29 adet ihale dokümanı satın alınan başvuruya konu ihalede altı isteklinin ihaleye katıldığı, kaldı ki isteklilerden ikisinin ihaleye katılamadıklarını bildiren bir yazı sunmaları nedeniyle ihaleye teklif veren istekli sayısının dört olduğu hususlarının, ihale dokümanında ihaleye katılımı kısıtlayan düzenlemeler bulunduğuna yönelik değerlendirmeyi anlaşılabilir kıldığı ve bu kapsamda ihaleye katılım seviyesine bağlı olarak yukarıda sözü edilen temel ilkelerin sağlanması konusunda olumsuz olarak değerlendirilebilecek sonuçlar ortaya çıktığı göz önünde bulundurulduğunda, idarenin ihalenin iptaline ilişkin gerekçelerinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.