|
ÖZET: İhale dokümanlarında bitkisel atık yağların kontrolüne dair düzenlemelere yer verilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite kiralık alanlarını işleten müstecirlerin bazıları bitkisel yağ üreticisi olmasına rağmen, bu üreticilerin uyması gereken hükümlerin ihale dokümanlarında bulunmadığını ortaya koymuştur. Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, çevre ve insan sağlığını korumak amacıyla bitkisel atık yağların yönetimini düzenlemekte ve bu yağların doğaya karışımını engellemeyi hedeflemektedir.
Yönetmelik, bitkisel atık yağların kaynağında ayrı toplanmasını ve uygun şekilde depolanmasını zorunlu kılmaktadır. Bitkisel atık yağ üreten işletmeler, bu yağların toplanması için çevre lisanslı geri kazanım tesisleriyle yıllık sözleşme yapmakla yükümlüdür. Ayrıca, bitkisel atık yağ üreticileri, bu yağları diğer atıklardan ayrı biriktirerek lisanslı taşıyıcılarla işleme tesislerine göndermelidir. Üniversite idaresinden kiralama yapan müstecirlerin de bu düzenlemelere uyması ve atık yağlarını yetkili firmalara teslim etmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, kiralık alanlara ilişkin ihale dokümanlarında, bitkisel atık yağların yönetimiyle ilgili mevzuat hükümlerinin yer alması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, 2025 yılından itibaren kiralama ihalelerinde bu hususların titizlikle takip edileceğini belirtmiştir. |
BULGU: İhale Dokümanlarında Bitkisel Atık Yağların Kontrolüne İlişkin Düzenlemelere Yer Verilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kiralık alanları işleten müstecirlerin bir kısmının bitkisel yağ üreticisi olduğu halde ihale dokümanlarına bitkisel yağ üreticilerinin uymak zorunda olduğu hükümlere yer verilmediği tespit edilmiştir.
Bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların oluşturulması ve buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, 06.06.2015 tarih ve 29378 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Düzenlemenin amacının çevreye zararlı bitkisel atık yağların doğaya karışımı engellenerek bitkisel atık yağ üreticilerinden toplanan bitkisel atık yağlardan biyodizel ve biyogaz üretiminin sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.
Yönetmelik’in 5’inci maddesi gereğince bitkisel atık yağların ve bu yağların işlenmesi sonucu oluşan atıkların; çevreye zarar verecek şekilde depolanması, taşınması, doğrudan veya dolaylı olarak yüzey suları ile yeraltı suyuna, denize, kanalizasyona, drenaj sistemi ile toprağa verilmesi ve mevcut düzenlemelerle belirlenen sınır değerleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde yakılması ve doğrudan veya dolaylı olarak yemeklik yağlara ve ham yağlara karıştırılması yasaktır. Bitkisel atık yağların kaynağında ayrı toplanması ve uygun şekilde depolanması esas olduğundan bitkisel atık yağ üreten kurum, kuruluş veya işletmeler, bu yağların toplanması için çevre lisanslı geri kazanım tesisleriyle veya bitkisel atık yağ ara depolama tesisleri ile yıllık sözleşme yapmakla yükümlüdürler.
Öte yandan Yönetmelik’in 10’uncu maddesi bitkisel atık yağ üreticisinin/sahibinin yükümlülüklerini düzenlemektedir. Buna göre bitkisel atık yağ üreticileri; bitkisel atık yağları diğer atık madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirmekle, konutlar hariç olmak üzere faaliyetleri sonucu oluşan bitkisel atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri korozyona dayanıklı toplama kaplarını kullanmakla, bitkisel atık yağları lisanslı taşıyıcılarla işleme tesislerine göndermekle, bitkisel atık yağ sevkiyatında ulusal atık taşıma formu kullanmakla yükümlüdürler.
Üniversite idaresinden kantin, lokanta ve kafe kiralamak suretiyle birer atık yağ üreticisi olan müstecirlerin de söz konusu düzenlemelere tabi olup atık yağlarını biriktirip yıllık sözleşme yaptıkları yetkili firmaya teslim etmeleri gerekmektedir. Bu meyanda kiracının, gıda hazırlama ve pişirme bölümünde kullanılmış olan atık yağlar için mutfak çıkışındaki rögar içerisine TSE ve ilgili yönetmeliklere göre yağ tutucu cihaz koyarak yetkilendirilmiş firmalarla Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinin 5’inci maddesi gereğince Atık Bitkisel Yağ Toplama Sözleşmesi imzalayacak, biriktirdiği bitkisel atık yağı yetkili firmaya teslim ederek yapmış olduğu sözleşme ile atık yağ teslim belgesinin bir suretini dosyasına konulmak üzere İoadeye sunmalıdır. Bununla beraber Niğde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişiklikleri İl Müdürlüğü ile Niğde Belediyesinin talimat ve düzenlemelerine uygun olarak alınması gereken tüm tedbirleri alıp bu işle ilgili her türlü sorumluluğu üstlenmelidir.
Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılından itibaren yapılan ve yapılacak olan kiralama ihalelerinde titizlikle takip edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak kiralık alanlara ilişkin ihale dokümanlarına yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde yer alan hususları içeren düzenlemelerin derc edilmesi gerekmektedir.