ÖZET: İhale dokümanlarının fiyat farkı esaslarına uygun olarak hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı yapım işlerinde ihale dokümanında fiyat farkı verileceği belirtilmesine rağmen, kullanılacak endekse ilişkin sabit katsayıların yer almadığı gözlemlenmiştir. 24 Şubat 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, ihale dokümanlarında her bir sabit katsayı için endeks belirlenmesi ve bu bilgilerin açıkça belirtilmesi zorunludur.

Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, idarelerin işin niteliğine uygun sabit katsayıların toplamının bire eşit olacak şekilde belirlenmesini ve ihale dokümanında gösterilmesini gerektirmektedir. Ayrıca, 24 Şubat 2022 tarihli değişiklikle, fiyat farkı hesaplamalarında sabit katsayılar ve endekslerin belirlenmediği durumlarda “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplama uygulaması sona erdirilmiştir.

Yapılan incelemelerde, Genel Müdürlük tarafından ihale edilen bazı yapım işlerine ait dokümanlarda, fiyat farkı hesaplanacağı belirtilmesine rağmen sabit katsayıların yer almadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli önlemlerin alındığını ve ilgili birimlerin bilgilendirildiğini ifade etmiştir. İhalelerde fiyat farkı verileceğine dair düzenlemelerin, sabit katsayılar ve endekslerle birlikte yapılması gerekmektedir.

BULGU: İhale Dokümanlarının Fiyat Farkı Esaslarına Uygun Hazırlanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

İdare tarafından ihale edilen bazı yapım işlerinde ihale dokümanında fiyat farkı verileceği belirtilmesine rağmen kullanılacak endekse uygulanacak sabit katsayılara yer verilmediği görülmüştür.
24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar ile birlikte ihale dokümanlarında, her bir sabit katsayı için endeks belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi zorunlu hale gelmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” hesabı başlıklı 5’inci maddesinin altıncı fıkrasında; İdare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için fiyat farkını hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Buna ek olarak 24.02.2022 tarihli Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda yapılan değişiklikle aynı zamanda Esasların “Endeks veya fiyat belirlenmeyen yapım işlerinde fiyat farkı” başlıklı 11’inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu madde metninin yürürlükten kaldırılmadan önceki halinde ise İdare tarafından ihale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanacağı ifade edilmekte idi.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere 26.03.2022 tarihinden itibaren idare tarafından ihale dokümanında fiyat farkı verileceği belirtilmesine rağmen sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanması uygulaması sonlandırılmış olup fiyat farkı hesabına ilişkin olarak sabit katsayıların ve endekslerin ihale dokümanında gösterilmesi zorunlu hale gelmiştir.
Yapılan incelemede; Genel Müdürlük tarafından sanat yapıları için çeşitli zamanlarda ihalesi yapılan bazı yapım işlerine ait ihale dokümanlarında 24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağı ve endeks tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı verileceği belirtilmesine rağmen, sabit katsayılara yer verilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; bulgu konusu tespitlerle ilgili olarak gerekli hassasiyetin gösterildiği ayrıca eksikliklerin düzeltilmesine yönelik bir yazı ile merkez ve taşra teşkilatlarının bilgilendirildiği ifade edilmiştir.
İdare tarafından fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapılan ihale dokümanlarında sabit katsayıların ve her sabit katsayı için endekslerin belirlenmesi gerekmektedir.