İhale iptali kararında idarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle nasıl sınırlanır (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulundukları, bu başvuru üzerine alınan 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı kararla, lehlerine sonuç doğuracak şekilde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, ancak Kurul kararı sonrasında ihalenin iptal edildiğine dair 16.11.2012 tarihli kesinleşen ihale kararının alındığı, ihalenin iptaline gerekçe olarak; “İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı” hususlarının ileri sürüldüğü, ihalenin iptaline gerekçe olarak belirtilen hususların iptal nedeni olarak kabul edilemeyeceği, ihale konusu iş kapsamında dış mekânda yapılacak işler olduğu gibi, iç mekânda yapılacak işlerin de bulunduğu, ihale dokümanında çalışılamayacak günlere ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, 20.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihalede ilk kesinleşen ihale kararının 03.09.2012 tarihinde alındığı, şikâyet başvurusu nedeniyle süreçte bir uzama olmaması halinde dahi 150 gün olarak belirlenen iş süresi dikkate alındığında, işin tamamlanabilmesi için idarece öngörülen sürenin kış aylarına denk geleceği, dolayısıyla ilk kesinleşen ihale kararında da idarenin ihalenin iptaline gerekçe gösterdiği nedenlerin varlığının kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinin uzamasının idarenin hatalı işlemlerinden kaynaklandığı açık olmasına rağmen mağdur olan tarafın kendileri olduğu, ihalenin iptaline ilişkin kararın iptal edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, 20.07.2012 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, 03.09.2012 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çetinoğulları Proje Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Şikâyetçinin 03.09.2012 tarihli ihale komisyonu kararı üzerine, “Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek idarece ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen iki isteklinin yapmış oldukları açıklamaların yetersiz ve mevzuata uygun olmadığı, teklif birim fiyatlı işlerde ilk sunulan rakamların bağlayıcı nitelikte olduğu, iş kalemlerinin fiyat teklifi ve proforma fatura ile açıklanmasının imkânsız olduğu, ihalenin %34 kırımla sonuçlandığı, sınır değerin altında kalıp, açıklama sunmayan 3 isteklinin teklif fiyatları açıklama sunan 2 istekliden daha yüksek olduğu,” iddiasıyla Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuru üzerine 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı kararla;

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği hususunda Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, 15.11.2012 tarihli 2 nci ihale komisyonu kararı ile;

“Bu itibarla ihale konusu iş için ayrılan ödeneğin 2012 yılına ait olduğu, 5018 sayılı Kanunun 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceği ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince, ihalenin iptal edilmesi hususunun “Maliye Bakanlığının Resmi Gazetenin 28/04/2006 tarihli ve 26152 sayılı nüshasında yayımlanan harcama yetkilileri hakkında genel tebliğ (seri no:2)’in 1. Maddesinin (a) fıkrasına istinaden” Harcama/İhale Yetkilisi’nin görüşlerine arz edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklindeki gerekçe ile 16.11.2012 tarihinde ihalenin iptaline karar verildiği,

İhalenin iptaline ilişkin kararın başvuru sahibine bildirildiği yazıda iptal gerekçesinin; “İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıca, anılan işin 2012E040010 DPT no.su ile Tesis Onarımları Bütçe Tertibi’nden ihale edildiği; 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre tesis onarımları ödeneğinin yılı içerisinde kullanılması gereken ödeneklerden olduğundan, 5018 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edileceğinden ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince ihale iptal edilmiştir.” şeklinde belirtildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde; “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.”hükmü yer almaktadır.

Aynı maddenin gerekçesinde ise;” Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslar arası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

İhalenin iptali konusunda ihale komisyonunun ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, ihalenin iptali konusundaki idarenin takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu da açıktır.

İhale konu iş bünyesinde yaptırılması düşünülen imalatlar ile ihale dokümanı incelendiğinde, ihalenin sözleşmeye bağlanması halinde işin yürütülmesi ve ödeme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak idarece ihalenin iptaline yönelik gerekçelerin yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.