İhale işlemlerinde hukuka aykırı olarak tesis edilen idari işlemlerin başvuru üzerine veya kendiliğinden idarece geri alınıp alınamayacağı (KİK)

Ulubey İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 06.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ulubey İlçesinde 2013-2014 Öğretim Yılında Taşımalı Eğt. Kapsamında Bulunan Öğrencilere 171 İş Günü Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Batı Toplu Yemek İnş. Unlu Mam. Tem. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2013tarih ve 29381sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/3338sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Eker Yemek Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin şikâyet başvurusuna istinaden yaklaşık maliyetin güncellendiğini, adı geçen isteklinin şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı, bu güncellemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, güncelleme neticesinde ihaleye çıkılırken belirlenmiş ödeneğin aşıldığı ve firmalarının haksız yere aşırı düşük teklif olarak belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            Başvuru konusu ihale, açık ihale usulü ile birim fiyat teklif almak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “Ulubey İlçesinde 2013-2014 Öğretim Yılında Taşımalı Eğt. Kapsamında Bulunan Öğrencilere 171 İş Günü Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesidir.

            Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 06.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 (altı) isteklinin teklif verdiği, idarece belirlenen 350.257,25TLkârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Akyol Özel Eğitim Rehabilitasyon Gıda İnş. Hiz. İşl. Taş. Tur. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının aynı tarihli ve 2013/91813 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, 16.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararında adı geçen isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yetersiz olduğu ve açıklayıcı olmadığı gerekçesiyle, Yetimoğulları Gıda Tem. ve Hiz. Alımı Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Çuhadaroğlu Toplu Tem. Yemek Gıda Özel Güv. Toplu Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakılan istekli, başvuru sahibi Batı Toplu Yemek İnş. Unlu Mam. Tem. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmektedir.

            Bahse konu ihale komisyonu kararının 26.08.2013 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edildiği, söz konusu isteklinin 02.09.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan aynı tarihli şikâyet dilekçesinde özetle, idarece kârsız yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermesi sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiğini iddia ettiği,

            Mezkûr şikâyet başvurusuna ilişkin ihale komisyonu tarafından tutulan 03.09.2013 tarihli tutanakta “…
1 ) İdaremiz tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi için 05/07/2013 tarihli ve 1430 sayılı Müdürlük oluru ile yaklaşık maliyet komisyonu oluşturulmuş olup, komisyon tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet tablosu incelendiğinde yaklaşık maliyetin KDV hariç bir öğünlük fiyatı 2,53 TL yıllık toplam öğün miktarı 173.053 olup, toplam fiyatta 437.821,56 TL olduğu, karsız yaklaşık maliyetinde %20 düşülerek 350.257,25 TL olarak tespit edildiği, yaklaşık maliyet komisyonunun hazırladığı ve ihale yetkilisinin (İlçe Milli Eğitim Müdürü) imzaladığı görülmüştür.

           
2 )Yaklaşık Maliyet Komisyonu tarafından hazırlanan maliyet tablosunda karsız yaklaşık maliyetin hesaplaması yapılırken, yaklaşık maliyet/1,20 hesaplaması (437.821,56/1,20=364.851,30) yerine yaklaşık maliyetin %20’si bulunarak yaklaşık maliyetten düşülmesi yöntemi 437.821,56 x % 20 (-) =350.257,25 kullanıldığı görülmektedir. Komisyonun yapmış olduğu hesaplama sonucu çıkan karsız yaklaşık maliyetin 350.257,25 TL’nin üzerine % 20 kar eklediğimizde 350.257,25 x % 20 (+) =420.308,70 TL’ye ulaşılmış olup komisyonun yapmış olduğu hesaplamanın yanlış olduğu anlaşılmaktadır. Sonuçta bu hesaplama yöntemi ile yaklaşık maliyet olan 437.821,56 TL ‘ye ulaşılamamıştır.

           
3 )Doğru yöntem karsız yaklaşık maliyet hesaplaması yaklaşık maliyet / 1,20’dir. Bu yöntem uygulandığında 437.821,56/1,20=364.851,30 TL olduğu görülmektedir.

            Bu durumda, Aşırı Düşük Teklif için belirlenen sınır değer 364.851,30 TL olması gerekmektedir. Dolayısıyla; Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnşaat Ticaret Ve San. Ltd. Şti’nin vermiş olduğu 359.429,00 TL teklifin Aşırı Düşük Teklif için belirlenen sınır değerin altında kaldığından dolayı komisyonumuz tarafından ilgili firmaya Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması yapılmasına karar verilmiştir.”ifadelerinin yer aldığı.

            03.09.2013 tarihli ve 1729 sayılı yazı ile Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu görülmektedir.

            Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçesinde, 28.08.2013 tarihinde tebellüğ ettikleri 16.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararında ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin tekliflerinin aşırı düşük olduğu ve sorgulanması gerektiği, eğer sorgulama yapılmışsa da söz konusu isteklilerin mevzuata uygun açıklama sunmalarına imkân bulunmadığı iddialarına yer verildiği, bahse konu şikâyet başvurusu üzerine alınan 11.09.2013 tarihli kararda “…Başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde; yaklaşık maliyetin hesaplanmasında MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 25/06/2013 tarihli ve 1513885 sayılı yazısında belirttiği taşıma kapsamındaki öğrencilere verilen öğle yemeği ücretini kişi başına KDV dahil 2,75 TL olarak belirlemiştir. İdaremiz bu yazıya istinaden görevlendirilen komisyonca yaklaşık maliyet 1012 öğrenciye 171 gün 173.052 öğün yemek bedelinin KDV hariç 1 öğün fiyatını 2,53 TL olarak tespit etmiştir. Yaklaşık maliyet 2,53*173.052=437.821,56 TL olarak belirlenmiştir. Bu bedelin karsız yaklaşık maliyeti hesaplarken 437.821,56/1,20=364.851,30 TL bulması gerekirken Karsız yaklaşık maliyet 350.257,25 TL olarak tespit etmiştir.

            İhale komisyonu idarece belirlenen yaklaşık maliyet tablosundaki KDV hariç karsız yaklaşık maliyet miktarına göre isteklilerin verdiği teklifler incelendiğinde, belirtilen maliyet sınırının altında kalan Akyol … Ltd. Şti.den kanunun 38. maddesine, yönetmeliğin 59. maddesine ve tebliğin 79. maddesine göre 06/08/2013 tarihinde aşırı düşük teklifin açıklanması ihale komisyonca istenmiştir.

            Şikayetinizde karsız yaklaşık maliyetin idare tarafından yanlış hesaplandığını karsız yaklaşık maliyetin istikrar kazanılmış kurul kararları dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerektiği ve bu nedenle Çuhadaroğlu…Ltd. Şti. nin verdiği teklif ile Batı … Ltd. Şti. verdiği teklifin aşırı düşük teklife girdiği ve sorgulanması gerektiğini belirtmektesiniz. Şikayetiniz incelendiğinde karsız yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı tespit edilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle ihalede, anılan Yönetmelik hükmü gereği en fazla %20 oranında kar belirlenebileceğinden hareketle doğru olarak hesaplanan yaklaşık maliyet değeri; KDV dahil bir öğrencinin öğün yemek bedeli olan 2,75 TL belirlendiğinden, KDV hariç bedel=2,75/1,08=2,54629 TL olmak üzere Yaklaşık Maliyet=173.052*2,54629=440.640,57/1,20=367.200,47 TL olması gerektiği tespit edilmiştir.

            Belirtilen nedenlerle ve bu konuda istikrar kazanmış Kurul Kararları çerçevesinde, doğru hesaplanan 367.200,47 TL karsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin verdiği tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine, teklifin önemli bileşenlerin tespit edilmesine ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ve şikayetinizin uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

            …

            Yapılacak düzeltici işlemler:

1. İdarece yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanmasına,
2. Hesaplanan yaklaşık maliyete göre karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında verilen teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına,
3. İstekliler tarafından yapılan açıklamalar sonucunda idarenin değerlendirmesini yaparak ihalenin karara bağlanmasına…”ifadelerine yer verildiği,

            Başvuru sahibi Batı Toplu Yemek İnş. Unlu Mam. Tem. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikayet başvurusu üzerine alınan 11.09.2013 tarihli kararda da paralel bir şekilde “…Şikayetiniz incelendiğinde karsız yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı tespit edilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle ihalede, anılan Yönetmelik hükmü gereği en fazla %20 oranında kar belirlenebileceğinden hareketle doğru olarak hesaplanan yaklaşık maliyet değeri; KDV dahil bir öğrencinin öğün yemek bedeli olan 2,75 TL belirlendiğinden, KDV hariç bedel=2,75/1,08=2,54629 TL olmak üzere Yaklaşık Maliyet=173.052*2,54629=440.640,57/1,20=367.200,47 TL olması gerektiği tespit edilmiştir. 

            Belirtilen nedenlerle ve bu konuda istikrar kazanmış Kurul Kararları çerçevesinde, doğru hesaplanan 367.200,47 TL karsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin verdiği tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine, teklifin önemli bileşenlerin tespit edilmesine ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ve şikayetinizin uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

            …

            Yapılacak düzeltici işlemler:

1. İdarece yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanmasına,
2. Hesaplanan yaklaşık maliyete göre karsız yaklaşık maliyet bedelinin altında verilen teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına,
3. İstekliler tarafından yapılan açıklamalar sonucunda idarenin değerlendirmesini yaparak ihalenin karara bağlanmasına…”ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

            Yukarıda aktarılan bilgiler ışığında, ihale komisyonu kararı alındıktan ve kesinleşen ihale kararı isteklilere bildirildikten sonra muhtelif şikâyet başvuruları sonrası idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığından bahisle yeniden hesaplama yapılarak düzeltilen yaklaşık maliyete göre kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren ve ilk ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ikinci teklif olarak belirlenen teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

            Konuyla ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir….” hükmü,

          “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

          (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

          a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

          b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

          c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

          ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

          d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

          Esas alınır.

          (3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

          …”hükmü,

          “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

          a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

          b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

          …

          (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

          (4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

          (5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.”hükmü yer almaktadır.

          Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde; idarece yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince Milli Eğitim Bakanlığı’nın 23.05.2013 tarihli ve 79223799/140/1082284 sayılı yazısı ile 25.06.2013 tarihli ve 79223799/140/1513885 sayılı yazısında kişi başı öğle yemeği ücreti olarak bildirilen KDV dâhil 2,75 TL esas alınarak hesaplandığı; idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının ve dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulacak isteklilerin yanlış belirlendiğine yönelik şikâyet başvuruları sonrası idarece yaklaşık maliyet ve kârsız yaklaşık maliyet hesaplamasının düzeltildiği (2,75/1,08=2,54629 TL olmak üzere Yaklaşık Maliyet=173.052*2,54629=440.640,57/1,20=367.200,47 TL) görülmektedir. İdarece gerçekleştirilen söz konusu işlemlerin yaklaşık maliyetin güncellenmesi olarak değil, hatalı olarak belirlenen yaklaşık maliyet ve kâr hariç yaklaşık maliyet tutarına ilişkin bir düzeltici işlem olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Hukuka aykırı olarak tesis edilen idari işlemlerin başvuru üzerine veya kendiliğinden idarece geri alınabileceği izahtan varestedir. Bu itibarla, idare tarafından yaklaşık maliyetin ve kâr hariç yaklaşık maliyetin tespitine yönelik hatalı işlemlerin geri alınarak düzeltilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

          Öte yandan; idarece düzeltilen yaklaşık maliyet tutarının (440.640,57 TL) ihale onay belgesinde yer alan kullanılabilir ödenek tutarından (439.552,08 TL) fazla olduğu görülmekle birlikte, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işin 16.09.2013 ila 13.06.2014 tarihleri arasında gerçekleştirileceği belirtildiğinden, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. Ancak ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir.” hükmü gereği düzeltilen yaklaşık maliyet tutarının ihalenin başlangıcında belirlenen ödenek miktarından fazla olmasının esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

          İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulacak isteklilerin belirlenmesi açısından ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

          İhale komisyonu;

          a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

          b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

          c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

          İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”hükmü,

          Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

          78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

          78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

          Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

          Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

          Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesindeki açıklamalardan başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

          İdarece tesis edilen işlemler yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulanmasına tâbi tutulmasına ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararları çerçevesinde değerlendirildiğinde, idarece belirlenen yaklaşık maliyet içerisindeki kâr tutarı belirli olmamakla birlikte, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yüklenici kârının %20 oranını geçemeyeceği göz önüne alındığında azami kâr marjı üzerinden idarece hesaplanan 367.200,47 TL tutarındaki kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif sunan başvuru sahibi istekli ile Çuhadaroğlu Toplu Temizlik Yemek Gıda Özel Güvenlik Toplu Taşımacılık İnşaat Ticaret ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.