ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ihale süreçlerinde alınan nakit teminatların yasal sürelerinin sona ermesine rağmen geri iade edilmediğini veya Hazineye gelir kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 14. maddesi, teminatların iade edilmemesi durumunda geçersiz hale geleceğini ve Hazineye aktarılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, üniversitenin bu süreçte gerekli yazılı uyarıları yapmadığı ve süresi dolan teminatların Hazineye kaydedilmediği tespit edilmiştir.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258. maddesi, alınan nakit teminatların nasıl işleneceğini açıklamaktadır. İlgili düzenlemeye göre, iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmeyen teminatların Hazine hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Ancak, üniversitenin bu yükümlülükleri yerine getirmemesi, mali tabloların doğru bir şekilde yansıtılmamasına yol açmıştır. Bu durum, 330/430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 102 Bankalar Hesabı’nın beklenenden fazla, 333 Emanetler Hesabı’nın ise beklenenden az görünmesine neden olmaktadır.

BULGU: İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların Yasal Süresi Sona Ermesine Rağmen İlgilisine İade Edilmemesi veya Hazineye Gelir Kaydedilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi tarafından ihale edilen mal, hizmet ve yapım işleri kapsamında alınan nakit teminatların yasal süresinin sona ermesine rağmen ilgilisine iade edilmediği ya da hazineye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların ise süresinin bitiminde Hazineye gelir kaydedileceği belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının işleyişini açıklayan 258’inci maddesinde ise; bu hesapta kayıtlı nakdi teminatlardan 4735 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesine göre Hazine hesaplarına aktarılacak olanlar bu hesaba borç 333 Emanetler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmektedir.
Buna göre ihale kapsamında alınan nakit teminatlardan iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen alınmayan teminatların Hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak Üniversite tarafından nakit teminatların süresinin dolduğu halde ilgilisine yazılı uyarıda bulunulmadığı, süresi dolan nakit teminatların Hazineye gelir kayıtlarının da yapılmadığı belirlenmiştir.
Belli bir süreyi dolduran nakit teminatların mali tablolarda görünmesi için kullanılması gereken hesapların kullanılmaması, mali tablolarda 330/430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 102 Bankalar Hesabının olması gerekenden fazla, 333 Emanetler Hesabının ise olması gerekenden eksik görünmesine neden olmaktadır.