ÖZET: İhale süreçlerinde alınan teminat mektuplarının muhasebe birimine iletilmemesi ve kayıt altına alınmaması, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 34. maddesi, ihale kazananı ve ikinci en avantajlı teklif sahibi için teminat mektuplarının, ihale sonrası saymanlık veya muhasebe müdürlüklerine teslim edilmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 457. maddesi, teminat mektuplarının muhasebe birimlerine teslim edilmesi ve izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan denetimlerde, idare tarafından yürütülen yapım işlerinde yüklenicilerden alınan kesin teminat mektuplarının muhasebe birimine iletilmediği ve kayıtlarının tutulmadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, muhasebe ve mali raporlama ilkeleriyle çelişmekte olup, teminat mektuplarının mevzuata uygun bir şekilde saklanmasını engellemektedir. İdare, bu sorunun çözümü için teminat mektuplarının muhasebe birimlerine gönderilmesi ve gerekli kayıtların yapılmasına yönelik adımlar atıldığını ifade etmiştir.

Alınan teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında doğru bir şekilde izlenmesi ve muhasebe biriminde güvenli bir şekilde saklanması için gerekli tedbirlerin alınması önem arz etmektedir.

BULGU: İhale Kapsamında Alınan Teminat Mektuplarının Muhasebe Birimine Gönderilmemesi, Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan bazı kesin teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve bu teminat mektuplarının harcama birimi tarafından muhasebe birimine gönderilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde; ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektuplarının ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 457’nci maddesinde; 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabının, muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına ilişkin işlemleri açıklayan 458’inci maddesinde ise; ihale kanunları, vergi kanunları ve diğer mevzuat hükümleri gereğince teminat ve depozito olarak verilen belgelerin muhasebe birimine teslim edileceği, muhasebe biriminin teslim edilen belgeler karşılığında alındı belgesi düzenleyeceği, teslim alınan teminata ilişkin belgelerin alınış sırasına göre klasörler içinde veznede saklanacağı açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarede yürütülen yapım işi ihalelerinde yüklenicilerden alınan kesin teminat mektuplarının, muhasebe birimine gönderilmediği ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, temel mıhasebe ve mali tablo ilkelerine uygun bulunmamakla birlikte teminat mektuplarının muhafazasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesini engellemektedir.
İdare, bulgu konusu hususun düzeltilmesi için teminat mektuplarının muhasebe birimlerine gönderilmesine ve gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmasına başlanıldığını belirtmiştir.
Alınan teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve muhasebe biriminde saklanması için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.